De verjaardag van je partner

Er is geen vaste manier om de verjaardag van een partner te vieren. In Nederland horen er vaak een felicitatie bij het opstaan, een cadeau of kaart, en visite van familie en vrienden bij. Sommige stellen vieren het daarnaast samen, bijvoorbeeld met een ontbijt, een etentje of een uitje. Onderzoek naar cadeaus laat zien dat ontvangers cadeaus met een persoonlijke herinnering vaak meer waarderen dan gevers denken, en dat een gezamenlijke belevenis de band kan versterken.

Verjaardagen in Nederland

Verjaardagen zijn in Nederland een belangrijk feest. Antropoloog Irene Stengs van het Meertens Instituut zei in 2020 tegen de Engelstalige nieuwssite DutchNews dat je in Nederland langs moet gaan bij iemand die jarig is. Ze wees er ook op dat zowel de koning als premier Rutte in hun toespraken over de coronamaatregelen noemden dat mensen leden onder het missen van verjaardagsfeestjes.

Volgens hetzelfde artikel speelden scholen een rol in de opkomst van de verjaardag. Onderwijzers die door het land verhuisden, namen het vieren van verjaardagen mee, en ook de verjaardagen van leerlingen werden gevierd. Daarnaast werd onder protestantse invloed de geboortedag belangrijker dan de naamdag. Een zichtbaar teken van de traditie is de verjaardagskalender, die vaak op de wc hangt. Volgens een peiling van het bedrijf Albelli, aangehaald door DutchNews, heeft bijna de helft van de huishoudens er een. Dat is een commerciële peiling, geen wetenschappelijk onderzoek.

Ook bijzondere leeftijden hebben eigen gebruiken. Wie vijftig wordt, ‘ziet Abraham’ of ‘ziet Sara’. Volgens Onze Taal gaan die uitdrukkingen terug op Abraham en Sara uit de Bijbel, een echtpaar dat op hoge leeftijd nog een zoon kreeg. Bij een vijftigste verjaardag maken mensen soms een pop die voor het huis wordt gezet, of is er een grote koek in de vorm van een pop.

Hoe stellen een verjaardag vieren

Hoe de verjaardag van een partner wordt gevierd, verschilt per stel. De voorbeelden hieronder laten zien welke vormen er zijn, zonder iets te zeggen over hoe vaak ze voorkomen.

De ochtend

Sommige stellen beginnen de dag met een felicitatie in bed, een ontbijt op bed of een versierde tafel. Ook slingers of ballonnen in huis horen voor sommigen bij de ochtend.

Een cadeau of kaart

Een cadeau is voor veel jarigen een vanzelfsprekend onderdeel van de dag. Dat kan iets van een verlanglijstje zijn, iets zelfgemaakts, of een belevenis. Sommige mensen geven er een kaart of brief met persoonlijke woorden bij. Over teksten met persoonlijke woorden gaat een liefdesbrief schrijven.

Visite of een feest

Vaak komt er familie of komen er vrienden langs, met koffie, taart en later een drankje. Soms organiseert de partner dat bezoek, soms de jarige zelf. Een verrassingsfeest is een variant waarbij de jarige niet weet dat er gasten komen. Over verrassingen in een relatie gaat een verrassing bedenken.

Tijd samen

Naast het feest maken sommige stellen tijd voor elkaar: uit eten, een dag vrij, een wandeling, een weekend weg of een rustige avond thuis. Daarover gaat een romantisch avondje thuis.

Liever geen aandacht

Niet iedereen houdt van zijn of haar verjaardag. Sommige mensen vinden de aandacht ongemakkelijk, of hebben er nare herinneringen aan. Voor hen is een verjaardag soms juist een rustige dag, zonder visite.

Wat onderzoek zegt over cadeaus

Over verjaardagen in relaties zelf is weinig onderzoek gedaan. Over cadeaus wel. Een uitgebreid overzicht, onder meer over de prijs en over verlanglijstjes, staat op de pagina cadeaus geven. Twee onderzoeken zijn extra relevant voor een verjaardag.

Cadeaus met een herinnering

Julian Givi en Jeff Galak onderzochten cadeaus met sentimentele waarde: cadeaus die iets oproepen over een dierbaar persoon, een bijzondere gebeurtenis of een periode in iemands leven. Een voorbeeld is een ingelijste foto van een gezamenlijke reis. In drie onderzoeken kozen gevers veel vaker voor een cadeau dat paste bij de smaak van de ontvanger dan ontvangers zelf zouden willen. Ontvangers hadden vaker liever het sentimentele cadeau gekregen. Volgens de onderzoekers komt dat doordat gevers zeker weten dat een cadeau dat bij de smaak past goed valt, terwijl ze bij een sentimenteel cadeau twijfelen. Dit gold voor verschillende soorten gelegenheden en relaties.

Een belevenis of een voorwerp

Cindy Chan en Cassie Mogilner vergeleken cadeaus die iemand houdt, zoals een trui of een boek, met cadeaus die iemand beleeft, zoals een concert of een etentje. Bij echte cadeaus tussen mensen die elkaar kenden, versterkten belevenissen de band meer dan voorwerpen. Dat gold ook als gever en ontvanger de belevenis niet samen beleefden. Volgens de onderzoekers kwam het door de emoties die de ontvanger voelde tijdens de belevenis, niet bij het uitpakken.

Verwachtingen

Bij een verjaardag spelen verwachtingen mee. Wat de ene partner een groot feest vindt, vindt de ander te veel. De een vindt een cadeau belangrijk, de ander tijd samen. Dat sluit aan bij het idee van de vijf liefdestalen: mensen laten liefde op verschillende manieren zien en ervaren die ook verschillend. Of dat model klopt, is overigens niet bewezen. Daarover staat meer op die pagina. Meer manieren om liefde te uiten staan in het overzicht liefde uiten.

Bronnen

1. DutchNews.nl (3 juni 2020). Gefeliciteerd! Why do the Dutch have calendars in their loos? dutchnews.nl
2. Genootschap Onze Taal. Abraham zien, Sara zien (herkomst en betekenis). onzetaal.nl
3. Givi, J. & Galak, J. (2017). Sentimental value and gift giving: Givers' fears of getting it wrong prevents them from getting it right. Journal of Consumer Psychology, 27(4), 473–479. doi.org/10.1016/j.jcps.2017.06.002
4. Chan, C. & Mogilner, C. (2017). Experiential gifts foster stronger social relationships than material gifts. Journal of Consumer Research, 43(6), 913–931. doi.org/10.1093/jcr/ucw067

Laatst gecontroleerd: 11 november 2026. Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.