Weer samen met je ex: wat onderzoek zegt

Na een breuk weer bij elkaar komen gebeurt vaak. In Amerikaans onderzoek had ongeveer twee derde van de studenten ooit een relatie die uit- en weer aanging. De belangrijkste reden die mensen noemen, is dat de gevoelens voor elkaar er nog zijn. Gemiddeld zijn zulke relaties in onderzoek minder stabiel: partners noemen meer onzekerheid en minder tevredenheid, en ervaren meer stress. Het gaat om gemiddelden, die niets zeggen over één bepaald stel. Dit artikel beschrijft wat er bekend is, niet hoe iemand een ex terug kan krijgen.

Hoe vaak exen weer bij elkaar komen

René Dailey en collega's vonden in 2009 dat bijna twee derde van 445 Amerikaanse studenten ooit een ‘aan-uit-relatie’ had gehad. In een ander onderzoek onder 792 jongvolwassenen had bijna de helft een breuk gehad die later werd goedgemaakt. Ook bij samenwonende en getrouwde stellen komt het voor. Deze cijfers, en wat onderzoek zegt over een bewuste pauze in een relatie, staan uitgebreider in relatiepauze.

Waarom mensen weer bij elkaar komen

Dailey en collega's ondervroegen in 2011 274 mensen met een aan-uit-relatie over waarom ze weer bij elkaar kwamen. Blijvende gevoelens voor de ander waren de belangrijkste reden. Een hereniging was ook waarschijnlijker als:

  • het onduidelijk was wat de breuk eigenlijk betekende;
  • iemand na de breuk niet met anderen had gedate;
  • partners vonden dat het uit- en weer aangaan de relatie had verbeterd.

Een hereniging was minder waarschijnlijk als partners samen hadden besloten om uit elkaar te gaan, of als ze onzeker waren over wat voor relatie ze eigenlijk hadden.

Verlangen naar de ex

Hoe sterk iemand terugverlangt, verschilt per persoon. Deborah Davis, Phillip Shaver en Michael Vernon ondervroegen meer dan 5.000 mensen via internet. Mensen met veel hechtingsangst, dus met veel angst om verlaten te worden, bleven meer met de ex bezig. Ze deden ook vaker overdreven pogingen om de relatie te herstellen. Meer over hechtingsangst staat in hechtingsstijlen.

Maarten Eisma, Dan Tõnus en Peter de Jong onderzochten 62 studenten met een computertaak. Wie de band met de ex graag wilde behouden, liet een automatische neiging zien om naar een foto van de ex toe te bewegen. Deze studenten verlangden ook meer naar de ex en hadden meer verdriet. Het onderzoek laat een verband zien, geen oorzaak. Over het afnemen van die gevoelens gaat je ex loslaten.

Een opvallende bijvangst kwam uit onderzoek naar schrijven. Stephen Lepore en Melanie Greenberg lieten 145 studenten over hun breuk schrijven, of op een niet-emotionele manier over algemene onderwerpen. Wie over de breuk schreef, kwam iets vaker weer bij de ex terug. Dat verschil was statistisch niet zeker.

Hoe relaties na een hereniging verlopen

In het onderzoek van Dailey uit 2009 noemden partners in een aan-uit-relatie minder positieve kanten, zoals liefde en begrip, en meer negatieve, zoals communicatieproblemen en onzekerheid. Hoe vaker een relatie uit- en weer aanging, hoe sterker dat beeld.

Op de langere termijn

Amber Vennum en Matthew Johnson volgden 564 pas getrouwde stellen gedurende vijf jaar. Stellen die vóór het huwelijk weleens uit elkaar waren gegaan en weer bij elkaar waren gekomen, begonnen hun huwelijk met minder tevredenheid. Dat bleef zo in de eerste vijf jaar. Ze gingen in die periode ook vaker een tijd uit elkaar om het huwelijk op proef te stellen.

In een recent onderzoek met vier groepen deelnemers, van 99 tot 383 mensen per groep, vonden Dailey, Vennum en J. Kale Monk dat partners in een aan-uit-relatie meer stress over de relatie meldden, en meer psychische klachten. Hoe vaker de relatie uit- en weer aanging, hoe meer stress. Via die stress hing het uit- en weer aangaan ook samen met lichamelijke klachten.

Een genuanceerder beeld

Niet alle uitkomsten wijzen dezelfde kant op. Dailey en collega's lieten in een ander onderzoek mensen acht weken lang elke week een vragenlijst invullen. Bij stellen die nooit uit elkaar waren geweest, ging schommelen in hoe betrokken de partner leek samen met een minder stabiel beeld van de relatie. Bij aan-uit-stellen was het omgekeerd: daar ging schommeling juist samen met een stabieler beeld. Volgens de onderzoekers lijken zulke schommelingen voor deze stellen minder verstorend.

In weer een ander onderzoek van Dailey en collega's werden mensen in drie groepen ingedeeld: mensen die hun relatie als vrij stabiel zagen, mensen voor wie het definitief over was, en mensen die nog steeds uit- en weer aangingen. Die laatste groep scoorde op de meeste punten ergens in het midden, met meer onzekerheid. Volgens de onderzoekers keken zij dubbel naar hun relatie.

Als er geweld of controle speelt

Sarah Halpern-Meekin en collega's keken bij 792 jongvolwassenen naar ruzie en geweld. Mensen in een relatie die steeds uit- en weer aanging, meldden twee keer zo vaak lichamelijk geweld als mensen die stabiel samen waren of stabiel uit elkaar. Ze meldden ook vaker verbaal geweld. Dat verband bleef bestaan na rekening houden met veel andere kenmerken van de deelnemers en hun relaties.

Wie twijfelt of een relatie gezond is, vindt meer bij een ongezonde relatie herkennen. Bij geweld, dreiging of controle is Veilig Thuis gratis, dag en nacht en anoniem bereikbaar op 0800-2000. Bij direct gevaar: 112.

Verder lezen en hulp

Liefdesverdriet en het verlangen naar een ex kunnen zwaar zijn. Bij somberheid die na een paar maanden niet beter wordt, of als er klachten bij komen zoals slecht slapen of het gevoel niets waard te zijn, adviseert Thuisarts.nl om met de huisarts te praten. Bij gedachten aan zelfmoord kun je bij 113 Zelfmoordpreventie gratis bellen via 113 of 0800-0113, of chatten via 113.nl, dag en nacht.

Alle artikelen over het einde van een relatie staan in het overzicht liefdesverdriet.

Bronnen

  1. Dailey, R.M., Pfiester, A., Jin, B., Beck, G. & Clark, G. (2009). On-again/off-again dating relationships: How are they different from other dating relationships? Personal Relationships, 16(1), 23–47. doi.org/10.1111/j.1475-6811.2009.01208.x
  2. Halpern-Meekin, S., Manning, W.D., Giordano, P.C. & Longmore, M.A. (2013). Relationship churning in emerging adulthood: On/off relationships and sex with an ex. Journal of Adolescent Research, 28(2), 166–188. doi.org/10.1177/0743558412464524
  3. Dailey, R.M., Jin, B., Pfiester, A. & Beck, G. (2011). On-again/off-again dating relationships: What keeps partners coming back? The Journal of Social Psychology, 151(4), 417–440. doi.org/10.1080/00224545.2010.503249
  4. Davis, D., Shaver, P.R. & Vernon, M.L. (2003). Physical, emotional, and behavioral reactions to breaking up: The roles of gender, age, emotional involvement, and attachment style. Personality and Social Psychology Bulletin, 29(7), 871–884. doi.org/10.1177/0146167203029007006
  5. Eisma, M.C., Tõnus, D. & de Jong, P.J. (2022). Desired attachment and breakup distress relate to automatic approach of the ex-partner. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 75, 101713. doi.org/10.1016/j.jbtep.2021.101713
  6. Lepore, S.J. & Greenberg, M.A. (2002). Mending broken hearts: Effects of expressive writing on mood, cognitive processing, social adjustment and health following a relationship breakup. Psychology & Health, 17(5), 547–560. doi.org/10.1080/08870440290025768
  7. Vennum, A. & Johnson, M.D. (2014). The impact of premarital cycling on early marriage. Family Relations, 63(4), 439–452. doi.org/10.1111/fare.12082
  8. Dailey, R.M., Vennum, A. & Monk, J.K. (2026). Establishing links between relationship cycling, relational stress, and well-being. Journal of Social and Personal Relationships, 43(2), 594–614. doi.org/10.1177/02654075251378864
  9. Dailey, R.M., Crook, B., Brody, N. & LeFebvre, L. (2017). Fluctuation in on-again/off-again romantic relationships: Foreboding or functional? Personal Relationships, 24(4), 748–767. doi.org/10.1111/pere.12211
  10. Dailey, R.M., Middleton, A.V. & Green, E.W. (2012). Perceived relational stability in on-again/off-again relationships. Journal of Social and Personal Relationships, 29(1), 52–76. doi.org/10.1177/0265407511420192
  11. Halpern-Meekin, S., Manning, W.D., Giordano, P.C. & Longmore, M.A. (2013). Relationship churning, physical violence, and verbal abuse in young adult relationships. Journal of Marriage and Family, 75(1), 2–12. doi.org/10.1111/j.1741-3737.2012.01029.x
  12. Veilig Thuis. veiligthuis.nl
  13. Thuisarts.nl (2026). Ik voel me somber. thuisarts.nl/somberheid/ik-voel-me-somber
  14. 113 Zelfmoordpreventie. Telefonische hulplijn. 113.nl/i/telefonische-hulplijn

Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.

Verder lezen