De eerste date: wat je kunt verwachten
Een eerste date is meestal een korte, eenvoudige afspraak om te ontdekken of er een klik is: koffie, een drankje of een wandeling. Bijna iedereen is er zenuwachtig voor. Onderzoek laat zien dat mensen na een eerste gesprek vaak onderschatten hoe leuk de ander hen vond, en dat wie veel vragen stelt, als prettiger wordt ervaren. Organisaties als Sense.info raden aan om de eerste keer af te spreken op een openbare plek en iemand te laten weten waar je bent.
Waar en hoe lang?
Een eerste date hoeft niet bijzonder te zijn. Veel mensen kiezen voor iets waarbij je kunt praten en elkaar kunt aankijken, zoals een koffietentje, een café, een wandeling of een markt.
De keuze heeft gevolgen voor hoe de date verloopt. Een kop koffie of een drankje kan een uur duren, of langer als het gezellig is. Een uitgebreid diner of een hele dagtrip ligt meer vast, ook als het niet klikt. Bij een film zit je naast elkaar en praat je weinig, waardoor je elkaar minder leert kennen. Bij een activiteit, zoals minigolfen of een museum, is er naast het gesprek ook iets om samen te doen. Een overzicht van mogelijkheden staat in date-ideeën voor elk budget.
Ook over kleding en over de vraag wie de rekening betaalt, bestaan verschillende gewoonten. Sommige mensen betalen zelf, anderen delen of betalen om de beurt. Er is geen vaste regel.
Veel mensen zoeken de ander vooraf even op, om te zien of die echt bestaat. Daarbij speelt een afweging. Wie alles over de ander heeft gelezen, heeft al een beeld voordat jullie elkaar spreken, en hoort tijdens de date dingen die hij of zij al weet.
Zenuwen: wat onderzoek zegt
Zenuwen voor een eerste date zijn heel gewoon. Je hart klopt sneller, je hebt kriebels in je buik of je weet even niet wat je moet zeggen. Over dat soort spanning is onderzoek gedaan, al ging dat niet specifiek over daten.
Spanning of angst?
Psycholoog Alison Wood Brooks liet mensen spannende dingen doen, zoals zingen, een speech geven of rekenen. De meeste deelnemers dachten dat je het best rustig kunt worden. Maar mensen die hun spanning opvatten als enthousiasme, bijvoorbeeld door hardop te zeggen ‘ik heb er zin in’, voelden meer enthousiasme en presteerden beter dan mensen die probeerden te kalmeren. Volgens Brooks sluit enthousiasme beter aan bij de lichamelijke opwinding die zenuwen al geven dan proberen kalm te worden.
De ander vindt je vaak leuker dan je denkt
Na een gesprek met iemand die je nog niet kent, denken veel mensen terug aan wat er misging. Onderzoekers vonden dat mensen na zo'n gesprek stelselmatig onderschatten hoe leuk de ander hen vond, en hoeveel die van het gesprek had genoten. Ze noemen dat de ‘liking gap’. Dat zagen ze bij onbekenden in het lab, bij eerstejaarsstudenten die hun huisgenoten leerden kennen en bij deelnemers aan een workshop. Het effect hield soms maanden aan.
Het gesprek: wat onderzoek zegt
In drie onderzoeken keken psychologen naar kennismakingsgesprekken tussen onbekenden, online en bij speeddates. Mensen die meer vragen stelden, werden leuker gevonden. Dat gold vooral voor vervolgvragen: vragen die doorgaan op wat de ander net vertelde. Bij het speeddaten kregen mensen die meer vervolgvragen stelden vaker een ‘ja’ voor een tweede date. Volgens de onderzoekers komt dat doordat de ander zich gehoord en begrepen voelt. Opvallend: de deelnemers zelf verwachtten niet dat vragen stellen zo'n effect zou hebben.
Een gesprek is wel tweerichtingsverkeer. Wie alleen vragen stelt en zelf niets vertelt, kan overkomen alsof het een sollicitatie is. Zware onderwerpen, zoals een vorige relatie of een kinderwens, komen bij veel mensen pas later ter sprake. Voorbeelden van onderwerpen en vragen staan in gespreksonderwerpen voor een eerste date.
Veiligheid: wat organisaties aanraden
Wie elkaar online heeft leren kennen, ziet elkaar bij de eerste date vaak voor het eerst. Sense.info, een Nederlandse informatiesite over seks en relaties die zich vooral op jongeren richt, geeft hiervoor deze adviezen:
- afspreken op een openbare plek;
- iemand laten weten waar je bent, bijvoorbeeld door je live locatie te delen;
- je telefoon en oplader meenemen;
- iemand je tussendoor laten bellen, zodat je weg kunt als het niet fijn voelt;
- geen seksuele dingen afspreken voordat jullie elkaar in het echt zien.
Sense.info noemt ook videobellen als manier om te checken of iemand echt is. De Fraudehelpdesk wijst erop dat oplichters met kunstmatige intelligentie steeds beter beeld en geluid kunnen nadoen. Meer over het checken van een match, oplichting en waar je iets kunt melden, staat in veilig online daten.
Gebeurt er tijdens of na een date iets tegen je wil? Het Centrum Seksueel Geweld is gratis, anoniem en dag en nacht bereikbaar op 0800-0188. Bij direct gevaar: 112.
Na de date
Hoe een date eindigt, verschilt. Sommige mensen zeggen ter plekke dat ze elkaar graag nog eens zien. Anderen sturen later een bericht. Over hoe snel en hoe vaak mensen elkaar daarna appen, lees je meer in appen na de date.
Klikte het niet? Dan stoppen sommige mensen zonder uitleg met reageren. Dat heet ghosting. In een onderzoek onder Nederlandse en Belgische gebruikers van datingapps vonden mensen ghosting pijnlijker als ze de ander al in het echt hadden ontmoet. Meer daarover staat in ghosting.
Een eerste date die tegenvalt, komt veel voor. Vaak is er gewoon geen klik, zonder dat iemand iets fout heeft gedaan. Alle artikelen over daten staan in het overzicht daten.
Bronnen
- Brooks, A.W. (2014). Get excited: Reappraising pre-performance anxiety as excitement. Journal of Experimental Psychology: General, 143(3), 1144–1158. doi.org/10.1037/a0035325
- Boothby, E.J., Cooney, G., Sandstrom, G.M. & Clark, M.S. (2018). The liking gap in conversations: Do people like us more than we think? Psychological Science, 29(11), 1742–1756. doi.org/10.1177/0956797618783714
- Huang, K., Yeomans, M., Brooks, A.W., Minson, J. & Gino, F. (2017). It doesn’t hurt to ask: Question-asking increases liking. Journal of Personality and Social Psychology, 113(3), 430–452. doi.org/10.1037/pspi0000097
- Sense.info. Online daten. sense.info
- Fraudehelpdesk. Check je date. fraudehelpdesk.nl
- Timmermans, E., Hermans, A.-M. & Opree, S.J. (2021). Gone with the wind: Exploring mobile daters’ ghosting experiences. Journal of Social and Personal Relationships, 38(2), 783–801. doi.org/10.1177/0265407520970287
- Centrum Seksueel Geweld. centrumseksueelgeweld.nl
Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.