Veilig online daten

De bekendste risico's van online daten zijn nepprofielen, oplichting waarbij om geld wordt gevraagd, en afpersing met naaktbeelden (sextortion). De politie, de Fraudehelpdesk en Sense.info geven vergelijkbare adviezen: controleren of een match echt is, geen persoonlijke gegevens en geen geld delen, en de eerste keer afspreken op een openbare plek. Wie toch slachtoffer wordt, kan terecht bij de Fraudehelpdesk, de politie, de hulplijn van Offlimits of het Centrum Seksueel Geweld. Volgens deze organisaties ligt de schuld bij de dader, niet bij het slachtoffer.

Nepprofielen en catfishing

Oplichters maken vaak een vals profiel met foto's die ze ergens op internet hebben gevonden. Iemand die zich met een nepidentiteit anders voordoet, heet een catfish. Daarover gaat het artikel catfishing.

De Fraudehelpdesk raadt aan om de profielfoto van een match op te zoeken via Google Afbeeldingen of Yandex. Staat dezelfde foto elders op internet met een andere naam erbij, dan is hij volgens de Fraudehelpdesk gekopieerd. De politie adviseert ook om de naam en foto's van een date te googelen. Als er niets te vinden is, kan dat volgens de politie betekenen dat iemand niet is wie die zegt te zijn.

Sense.info noemt videobellen als manier om te checken of iemand echt is. De Fraudehelpdesk waarschuwt dat dit geen garantie meer is: met kunstmatige intelligentie (AI) kunnen oplichters steeds beter beeld en geluid nadoen, zodat het lijkt alsof je met een bestaand persoon praat.

Persoonlijke gegevens

Sense.info adviseert om geen privégegevens te delen met mensen die je alleen online kent, zoals je adres, telefoonnummer, wachtwoorden of toegang tot je sociale media. De politie raadt aan om je identiteit en persoonlijke gegevens te beschermen zolang je iemand nog leert kennen, en om je niet van de datingsite te laten weglokken. Volgens de Fraudehelpdesk is het een signaal van fraude als een date heel snel verder wil via WhatsApp of e-mail.

Ook wat iemand op sociale media zet, speelt een rol. Volgens de Fraudehelpdesk zoeken oplichters hun slachtoffers zorgvuldig uit, bijvoorbeeld mensen die online vertellen dat ze gescheiden zijn of hun partner hebben verloren. De Fraudehelpdesk noemt het afschermen van sociale-media-accounts voor onbekenden als manier om dat lastiger te maken.

De eerste ontmoeting

Sense.info geeft deze adviezen voor de eerste keer afspreken met iemand die je online hebt leren kennen:

  • afspreken op een openbare plek;
  • iemand laten weten waar je bent, bijvoorbeeld door je live locatie te delen;
  • je telefoon en oplader meenemen;
  • iemand je tussendoor laten bellen, zodat je weg kunt als het niet fijn voelt;
  • geen seksuele dingen afspreken voordat jullie elkaar in het echt zien.

Wat een eerste date verder meestal inhoudt en wat onderzoek zegt over het gesprek, staat in de eerste date. Over waarschuwingssignalen bij daten gaat het artikel rode vlaggen bij daten.

Datingfraude

Bij datingfraude doet iemand alsof die verliefd is, om geld van het slachtoffer te krijgen. De Fraudehelpdesk noemt deze signalen:

  • de date overlaadt je vanaf het begin met complimenten en lieve woorden;
  • de date wil snel verder via WhatsApp of e-mail;
  • de date kan niet (video)bellen, of kan niet afspreken omdat die in het buitenland zit;
  • de date vraagt geld voor een noodgeval, zoals een vliegticket, een operatie of een schuld;
  • de date vertelt over succes met beleggen en nodigt je uit om ook te beleggen;
  • de date wil niet dat je met anderen over hem of haar praat.

Volgens de Fraudehelpdesk vragen oplichters eerst een klein bedrag en daarna steeds grotere bedragen. Slachtoffers van online datingfraude raakten in 2023 gemiddeld zo'n 30.000 euro kwijt, blijkt uit cijfers van de Fraudehelpdesk. Zowel de politie als de Fraudehelpdesk raden aan om nooit geld over te maken aan iemand die je niet in het echt hebt ontmoet. De Fraudehelpdesk wijst er ook op dat oplichters er baat bij hebben als hun slachtoffer weinig met anderen praat. Uitgebreider over deze vorm van oplichting: datingfraude.

Naaktfoto's en sextortion

Een foto die is verstuurd, heeft de afzender niet meer in de hand. De Fraudehelpdesk raadt aan om geen gevoelige of seksuele foto's te sturen naar iemand die je nog niet hebt ontmoet.

Bij sextortion dreigt iemand naaktfoto's of video's te verspreiden, tenzij het slachtoffer geld betaalt, meer beelden stuurt of iets anders doet. Dat is strafbaar. Volgens de hulplijn van Offlimits valt het onder ‘afdreiging’, en als er ook met geweld wordt gedreigd, onder afpersing. Het kan ook gaan om nepbeelden. Was het slachtoffer jonger dan 18 op de beelden, dan maakt de dader zich mogelijk ook schuldig aan kinderporno.

Offlimits, waar de vroegere hulplijn Helpwanted.nl nu onder valt, geeft slachtoffers onder meer deze adviezen:

  • het is niet de schuld van het slachtoffer;
  • niet doen wat de dader vraagt: geen geld en geen nieuwe beelden sturen, omdat de dader de beelden ook na betaling nog kan verspreiden;
  • eerst screenshots maken als bewijs, en daarna de dader blokkeren en melden bij het platform (als de politie al onderzoek doet, eerst met de politie overleggen);
  • erover praten met iemand die je vertrouwt;
  • bij een overboeking contact opnemen met de bank, omdat geld soms terug te krijgen is;
  • een melding of aangifte doen bij de politie.

Ook de politie noemt bewijs verzamelen als eerste stap voor een aangifte.

Seksueel geweld en dwang

Het Centrum Seksueel Geweld is er voor iedereen die een nare seksuele ervaring heeft gehad, online of offline, kort of lang geleden. Het is gratis, anoniem en dag en nacht bereikbaar op 0800-0188. Daar werken artsen, verpleegkundigen, politie en hulpverleners samen. Het centrum adviseert om zo snel mogelijk te bellen.

Bij dwang, controle of geweld door een (nieuwe) partner of ex is Veilig Thuis gratis, anoniem en dag en nacht bereikbaar op 0800-2000. Bij direct gevaar: 112.

Waar meld je wat?

SituatieMeldpunt of hulp
Nepprofiel of verdacht gedrag in een appDe meldfunctie van de app of datingsite
Twijfel over een date, of opgelichtFraudehelpdesk: 088-786 7372 (op werkdagen), of het meldformulier op fraudehelpdesk.nl (altijd)
Opgelicht, afgeperst of bedreigdPolitie: 0900-8844, voor een melding of een afspraak voor aangifte
Naaktbeelden, sextortion, stalking of een nepprofiel met jouw foto'sHulplijn van Offlimits: 0800-0033 of de chat op hulplijn.offlimits.nl
Seksueel geweldCentrum Seksueel Geweld: 0800-0188, dag en nacht
Geweld of dwang door een (ex-)partnerVeilig Thuis: 0800-2000, dag en nacht
Direct gevaar112

Voor een aangifte van datingfraude vraagt de politie om zoveel mogelijk gegevens: het profiel, de naam en contactgegevens die de oplichter gebruikte, kopieën van chats en e-mails, en bankafschriften met de datum en het bedrag van elke betaling. De politie raadt slachtoffers ook aan om het contact te verbreken, de datingsite in te lichten zodat het account gestopt kan worden, en iemand in vertrouwen te nemen.

Volgens de Fraudehelpdesk gaat datingfraude vaak gepaard met schaamte, wantrouwen en eenzaamheid. Slachtofferhulp Nederland biedt (ook anoniem) steun bij het verwerken. Bij aanhoudende psychische klachten kun je terecht bij de huisarts.

Alle artikelen over daten staan in het overzicht daten.

Bronnen

  1. Fraudehelpdesk. Check je date. fraudehelpdesk.nl
  2. Fraudehelpdesk. Mijn geliefde vraagt om geld. fraudehelpdesk.nl
  3. Fraudehelpdesk. Contact. fraudehelpdesk.nl
  4. Politie. Zo voorkom je datingfraude. politie.nl
  5. Politie. Slachtoffer van datingfraude? Doe aangifte. politie.nl
  6. Politie (2 mei 2025). Aandacht voor sextortion broodnodig, komt steeds vaker voor onder jongeren. politie.nl
  7. Sense.info. Online daten. sense.info
  8. Offlimits. Sextortion. hulplijn.offlimits.nl
  9. Offlimits. Contact en openingstijden. hulplijn.offlimits.nl
  10. Centrum Seksueel Geweld. centrumseksueelgeweld.nl
  11. Veilig Thuis. veiligthuis.nl

Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.