Liefde voor vrienden

Liefde voor vrienden is liefde zonder romantische of seksuele kant. Vrienden laten die liefde zien door tijd samen, steun, openheid en positieve aandacht. Volgens onderzoek kost een hechte vriendschap tijd: honderden uren samen. Mensen met sterke sociale banden leven gemiddeld langer, en vriendschappen hangen vooral op oudere leeftijd samen met gezondheid en welzijn. In Nederland heeft ongeveer driekwart van de mensen minstens elke week contact met vrienden.

Platonische liefde

De liefde tussen vrienden heet ook wel platonische liefde. Wat die term betekent en waar hij vandaan komt, staat bij platonische liefde. Het is een andere vorm van liefde, geen mindere. Veel talen hebben er ook aparte woorden voor. In het Italiaans zeggen vrienden bijvoorbeeld ‘ti voglio bene’, en niet het romantische ‘ti amo’. Meer voorbeelden staan bij ik hou van je in andere talen.

Hoeveel contact hebben Nederlanders met vrienden?

Volgens het CBS zag, belde of appte in de periode 2012 tot en met 2018 ongeveer driekwart van de Nederlanders van 15 jaar en ouder minstens elke week met vrienden. Met familie had rond de 83 procent wekelijks contact.

Het CBS keek in 2017 ook naar de manier van contact. Ongeveer een derde van de mensen chatte of appte dagelijks met vrienden. Iets meer dan een op de tien belde of zag vrienden elke dag. Schrijven of mailen gebeurde zelden dagelijks.

Hoe een vriendschap groeit

Vriendschap ontstaat niet in één keer. Communicatiewetenschapper Jeffrey Hall onderzocht in 2018 hoeveel tijd het kost om van kennis tot vriend te worden. Hij ondervroeg 355 volwassenen die kort daarvoor waren verhuisd, en volgde 112 eerstejaarsstudenten in hun eerste weken op de universiteit.

Op basis van beide onderzoeken schatte Hall dat het 40 tot 60 uur samen kost om van kennis tot losse vriend te worden. Voor een ‘gewone’ vriendschap is dat 80 tot 100 uur, en voor een goede vriendschap meer dan 200 uur. Het ging vooral om vrije tijd samen: kletsen, grappen maken, samen iets doen. Uren samen werken telden minder mee. Ook bepaalde soorten alledaagse gesprekken hingen samen met meer nabijheid.

Hoe vrienden genegenheid laten zien

Debra Oswald en collega's onderzochten in 2004 wat vrienden doen om hun vriendschap te onderhouden. Ze vonden vier soorten gedrag:

  • Positiviteit: vrolijk en prettig gezelschap zijn.
  • Steun: er zijn als het tegenzit.
  • Openheid: persoonlijke dingen delen.
  • Samen dingen doen: contact zoeken en tijd doorbrengen.

Beste vrienden deden al deze dingen meer dan goede of losse vrienden. Vriendschappen tussen twee vrouwen lieten gemiddeld meer steun, openheid en samen dingen doen zien dan vriendschappen tussen twee mannen. Binnen een vriendschap deden beide vrienden ongeveer evenveel. En wat beide vrienden deden, hing samen met hoe tevreden en betrokken ze allebei waren.

Dank uitspreken tegen een vriend

Ook woorden spelen mee. In een experiment van Nathaniel Lambert en collega's sprak een deel van de deelnemers hun dank uit tegen een vriend. Zij ervoeren de vriendschap daarna als sterker dan deelnemers die alleen dankbare gedachten hadden over die vriend of een leuke tijd met die vriend hadden.

Eigen taal tussen vrienden

Ook vrienden ontwikkelen vaak hun eigen grapjes, bijnamen en gewoontes. Meredith Bombar en Lawrence Littig vonden in 1996 dat volwassenen soms babytaal gebruiken tegen vrienden, net als tegen partners. Het werd vooral gebruikt om genegenheid te tonen en om te spelen.

Vriendschap en gezondheid

Dat sociale banden ertoe doen voor de gezondheid, is goed onderzocht. Julianne Holt-Lunstad en collega's bundelden in 2010 148 onderzoeken met samen ruim 300.000 deelnemers. Mensen met sterkere sociale banden hadden een 50 procent grotere kans om in de onderzoeksperiode in leven te blijven. Volgens de onderzoekers is dat effect te vergelijken met bekende risicofactoren voor overlijden. Dit onderzoek ging over sociale relaties in het algemeen, dus ook over partners en familie, niet alleen over vrienden.

William Chopik keek in 2017 specifiek naar vriendschap op verschillende leeftijden. In een onderzoek onder ruim 271.000 volwassenen hing het belangrijk vinden van vriendschappen samen met een betere gezondheid en meer welzijn, vooral bij ouderen. Bij familie bleef dat verband op alle leeftijden ongeveer gelijk. In een tweede onderzoek volgde hij ruim 7.400 oudere volwassenen. Steun van een partner, kinderen en vrienden voorspelde meer welzijn. Maar alleen spanningen in vriendschappen voorspelden meer chronische ziekten in de jaren daarna.

Het gaat in dit onderzoek om verbanden. Een vriendschap is geen medicijn, en niet iedereen heeft dezelfde behoefte aan veel vrienden.

Vrienden en een liefdesrelatie

Vriendschap en een liefdesrelatie bestaan vaak naast elkaar. Hoe stellen omgaan met tijd voor vrienden en tijd samen, staat bij vrienden en je relatie. Soms verandert vriendschap in verliefdheid, bij een van beiden of bij allebei. Daarover gaat verliefd op een vriend of vriendin.

Als vriendschap ontbreekt

Niet iedereen heeft de vrienden die hij of zij zou willen. Na een verhuizing, een scheiding of een overlijden kan een vriendenkring kleiner worden. Wat eenzaamheid is en wat onderzoek erover zegt, staat bij eenzaamheid. Volgens Thuisarts.nl kun je bij eenzaamheid onder meer terecht bij De Luisterlijn, de MIND Hulplijn, het wijkteam en de huisarts. Alle artikelen over liefde tonen staan in het overzicht liefde uiten.

Bronnen

  1. CBS (2020). Sociaal contact: kwantiteit en kwaliteit. 2. Kwantiteit en wijze van sociaal contact. Statistische Trends. cbs.nl
  2. Hall, J.A. (2019). How many hours does it take to make a friend? Journal of Social and Personal Relationships, 36(4), 1278–1296. doi.org/10.1177/0265407518761225
  3. Hellman, R. (28 maart 2018). How to make friends? Study reveals how many hours it takes. KU News, University of Kansas. news.ku.edu
  4. Oswald, D.L., Clark, E.M. & Kelly, C.M. (2004). Friendship maintenance: An analysis of individual and dyad behaviors. Journal of Social and Clinical Psychology, 23(3), 413–441. doi.org/10.1521/jscp.23.3.413.35460
  5. Lambert, N.M., Clark, M.S., Durtschi, J., Fincham, F.D. & Graham, S.M. (2010). Benefits of expressing gratitude: Expressing gratitude to a partner changes one's view of the relationship. Psychological Science, 21(4), 574–580. doi.org/10.1177/0956797610364003
  6. Bombar, M.L. & Littig, L.W. (1996). Babytalk as a communication of intimate attachment: An initial study in adult romances and friendships. Personal Relationships, 3(2), 137–158. doi.org/10.1111/j.1475-6811.1996.tb00108.x
  7. Holt-Lunstad, J., Smith, T.B. & Layton, J.B. (2010). Social relationships and mortality risk: A meta-analytic review. PLoS Medicine, 7(7), e1000316. doi.org/10.1371/journal.pmed.1000316
  8. Chopik, W.J. (2017). Associations among relational values, support, health, and well-being across the adult lifespan. Personal Relationships, 24(2), 408–422. doi.org/10.1111/pere.12187
  9. Wiktionary. Ti voglio bene; I love you (vertalingen per betekenis). en.wiktionary.org
  10. Thuisarts.nl. Ik voel me eenzaam. Wat kan ik doen? thuisarts.nl

Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.

Verder lezen