Kinderen vertellen over een scheiding
Verschillende organisaties hebben adviezen gepubliceerd over hoe ouders hun kinderen vertellen dat ze gaan scheiden. Het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) en Villa Pinedo, een stichting van en voor kinderen met gescheiden ouders, komen op dezelfde kernpunten uit. Beide adviseren om het nieuws samen te vertellen, in taal die het kind begrijpt, en duidelijk te maken dat het niet de schuld van het kind is en dat het niet hoeft te kiezen. Het NJi legt daarnaast nadruk op vooraf één verhaal afspreken en in eenvoudige woorden uitleggen waarom. Hieronder staat wat deze organisaties zeggen, met hun eigen voorbeelden.
Wat kinderen vaak al merken
Volgens het NJi hebben kinderen vaak al gemerkt dat het niet goed gaat tussen hun ouders, voordat ze het nieuws horen. Soms logeert een ouder al ergens anders, of is er al iets veranderd in het dagelijks leven. Toch komt de definitieve beslissing vaak onverwacht, schrijft het NJi.
Villa Pinedo laat in zijn materiaal kinderen en jongeren met gescheiden ouders zelf aan het woord. Een van hun boodschappen aan ouders: kinderen onthouden dit gesprek. Volgens de jongeren van Villa Pinedo is het ‘a life changing moment’ waarvan ze details onthouden, zoals wie waar zat, welk seizoen het was en hoe iedereen reageerde.
Wat het Nederlands Jeugdinstituut adviseert
Wie in november 2026 de pagina over scheiden op Opvoeden.nl opent, komt op de site van het NJi terecht. Het NJi zegt het volgende over het gesprek.
Samen en met één verhaal
Het NJi adviseert om het bij voorkeur samen te vertellen. Zo zien kinderen dat het een gezamenlijke beslissing is, waar beide ouders achter staan en bij betrokken blijven. Ouders stemmen volgens het NJi vooraf af wie wat vertelt, zodat het kind één verhaal hoort. Als moment en plek noemt het NJi een situatie waarin het kind zich veilig voelt en zich kan terugtrekken. Bij meerdere kinderen kan het volgens het NJi helpen om het hen tegelijk te vertellen, zodat ze elkaar kunnen steunen. Lukt een gezamenlijk gesprek niet, bijvoorbeeld omdat er veel spanning wordt verwacht, dan blijft afstemming over wat er verteld wordt volgens het NJi belangrijk.
Uitleggen waarom
Het NJi adviseert om in duidelijke taal uit te leggen waarom de ouders uit elkaar gaan, en daarbij te zeggen dat het niet de schuld van de kinderen is. De boodschap houdt het NJi bij voorkeur eenvoudig. Als voorbeeld noemt het NJi de zin ‘Het is niet meer fijn en gezellig tussen ons als ouders’. Het NJi raadt af om de schuld bij de andere ouder te leggen, of tijdens en na het gesprek de eigen kant van het verhaal te vertellen. Kinderen kunnen dan het gevoel krijgen dat ze een kant moeten kiezen. Het NJi wijst er ook op dat kinderen soms wel begrijpen waarom ouders uit elkaar gaan, maar het emotioneel nog niet kunnen verwerken.
Ruimte voor gevoelens
Kinderen kunnen verdrietig of boos zijn, maar het kan ook dat een kind helemaal geen emoties laat zien. Volgens het NJi is dat heel normaal. Ouders mogen hun eigen gevoel kort benoemen, schrijft het NJi, maar richten zich daarna weer op het kind, zodat het zich geen zorgen gaat maken over de ouder. Het NJi noemt het vasthouden aan gezinsgewoontes, zoals samen eten of voorlezen voor het slapengaan, als bron van zekerheid.
Wat Villa Pinedo adviseert
Villa Pinedo heeft een online training voor ouders, gemaakt met ervaringen van kinderen en jongeren. Voor het gesprek zelf noemt de training onder meer:
- naast elkaar zitten, in een ontspannen houding, en het rustig en duidelijk vertellen;
- benoemen dat de ouders alles hebben geprobeerd, maar dat de scheiding definitief is;
- zeggen dat ze altijd samen ouders blijven, van het kind blijven houden en dat het kind nooit hoeft te kiezen;
- vertellen wat er verandert en wat hetzelfde blijft;
- persoonlijke ervaringen met de ex buiten het gesprek houden, en niet blijven hangen in het verleden of in verwijten.
Villa Pinedo vat het samen met de zin ‘Ouders scheiden niet, partners wel’. Volgens de training mag het gesprek ouders raken, maar is het vooral bedoeld voor het kind. De training raadt ouders daarom aan hun eigen emoties zo veel mogelijk te beheersen, zodat het kind niet het gevoel krijgt de ouder te moeten troosten.
Wat kinderen zelf zeggen
In dezelfde training staan punten die kinderen en jongeren aan ouders meegeven. Zij vragen om taal die ze begrijpen, om niet een kant te hoeven kiezen, en om te horen dat het niet hun schuld is: ‘liever te vaak dan te weinig’. Na het gesprek wijst Villa Pinedo ouders op een ouder-kind-contract, met afspraken tussen ouders en kind. Kinderen kunnen bij Villa Pinedo terecht bij een Buddy: een jongere met gescheiden ouders met wie ze gratis kunnen chatten, vanaf 10 jaar.
Wat de Rijksoverheid en de Rechtspraak noemen
De Rijksoverheid heeft een pagina voor kinderen van wie de ouders gaan scheiden. Daarin staat dat ze kunnen praten met hun ouders of een ander familielid. Wie dat niet wil, kan volgens de Rijksoverheid bellen of chatten met De Kindertelefoon, kletsen met een Buddy van Villa Pinedo of informatie lezen op ouders-uit-elkaar.nl.
Ouders moeten hun kinderen ook betrekken bij de afspraken die over hen gaan, bijvoorbeeld over waar ze wonen. Dat is een wettelijke plicht bij het ouderschapsplan. Gaat de scheiding via de rechter, dan krijgen kinderen vanaf 8 jaar een brief van de rechtbank met een uitnodiging voor een kindgesprek, meldt de Rechtspraak. Het kind hoeft niet te komen en mag ook een brief of e-mail sturen.
Na het eerste gesprek
Volgens het NJi blijven kinderen vragen stellen, ook later in hun leven. Het NJi adviseert om die vragen zo eerlijk mogelijk te beantwoorden, op een manier die past bij de leeftijd. Kinderen willen hun ouders vaak geen verdriet doen, schrijft het NJi, waardoor ze niet altijd eerlijk zeggen wat ze voelen. Volgens het NJi leren de meeste kinderen goed omgaan met een scheiding, zolang ze weten dat hun ouders er voor hen zijn. Wat onderzoek verder zegt over kinderen en scheiding, staat in uit elkaar met kinderen.
Bij langdurige klachten bij een kind of ouder kun je terecht bij de huisarts. Is het thuis niet veilig, of maakt iemand zich zorgen over een kind, dan is Veilig Thuis gratis en dag en nacht bereikbaar op 0800-2000. Bij direct gevaar: 112. Over de verdere stappen bij een scheiding gaat scheiden: de eerste stappen. Alle artikelen staan in het overzicht liefdesverdriet.
Bronnen
- Nederlands Jeugdinstituut. Hoe vertel je kinderen dat je gaat scheiden? nji.nl
- Nederlands Jeugdinstituut. Hoe gedraag je je bij een scheiding naar je kinderen toe? nji.nl
- Nederlands Jeugdinstituut. Je kind betrekken bij afspraken rond scheiding. nji.nl
- Villa Pinedo. Online training ‘Aan alle gescheiden ouders’: Tijdens het gesprek. training.villapinedo.nl
- Villa Pinedo. Voor alle gescheiden ouders. volwassenen.villapinedo.nl
- Villa Pinedo. Wat kan een Buddy voor jouw kind betekenen? villapinedo.nl
- Rijksoverheid. Wat kan ik doen als mijn ouders gaan scheiden? rijksoverheid.nl
- Rijksoverheid. Wat moet er in een ouderschapsplan staan? rijksoverheid.nl
- De Rechtspraak. Kindgesprek. rechtspraak.nl
Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.