Rouw na het overlijden van je partner

Rouw na het overlijden van een partner verloopt bij iedereen anders. Volgens Thuisarts.nl horen verdriet, eenzaamheid, boosheid en lichamelijke klachten zoals slecht slapen erbij, en gaan die meestal vanzelf weer over. Hoe lang rouw duurt, verschilt per persoon. Bij ongeveer 10 van de 100 mensen die rouwen gaat de rouw niet vanzelf over: dat heet een langdurige rouwstoornis. Naast het verdriet zijn er praktische zaken. Wie zijn of haar partner verliest en jonger is dan de AOW-leeftijd, kan in 2026 onder voorwaarden een nabestaandenuitkering (Anw) krijgen.

Wat rouw met je doet

Thuisarts.nl, de site van de huisartsen, beschrijft rouw als de manier waarop iemand reageert op een groot verlies. Het overlijden van een partner noemt Thuisarts.nl als voorbeeld van zo'n verlies. Vaak lopen verschillende gevoelens door elkaar. Thuisarts.nl noemt onder meer eenzaamheid, somberheid, angst, boosheid, spijt en onrust. Ook opluchting kan voorkomen, en daarna een schuldgevoel over die opluchting.

Rouw zit ook in de gedachten. Iemand kan bijna de hele dag aan de partner denken, het verlies niet kunnen geloven, of zich slecht kunnen concentreren. En rouw zit in het lijf. Thuisarts.nl noemt onder meer hoofdpijn, buikpijn, moeheid, minder zin in eten, slecht slapen en makkelijker ziek worden. Soms krijgt iemand klachten die lijken op die van de overleden partner.

Rouw kan ook al beginnen vóór het overlijden, bijvoorbeeld als de partner ernstig ziek is. Volgens Thuisarts.nl kan iemand zich dan al voorbereiden op het verlies, en kan de rouw daarna soms minder heftig zijn.

Hoe rouw verloopt

Thuisarts.nl schrijft dat het per dag kan verschillen hoe iemand zich voelt, en dat rouw in elke cultuur anders kan zijn. Een vast schema bestaat niet. Hoe rouw in golven kan gaan, met momenten van verdriet en momenten van gewoon doorleven, beschrijft het rouwmodel van de Nederlandse onderzoekers Margaret Stroebe en Henk Schut. Dat model en de kritiek op de bekende vijf fasen staan in hoe lang duurt liefdesverdriet?

Onderzoek laat zien hoe verschillend mensen rouwen. George Bonanno en collega's hadden gegevens van 205 mensen van jaren vóór het overlijden van hun partner, en spraken hen opnieuw 6 en 18 maanden erna. Ze vonden vijf patronen. Het vaakst kwam het patroon voor dat de onderzoekers veerkracht noemen. Het patroon dat zij ‘gewone rouw’ noemen, kwam relatief weinig voor. Een ander patroon was chronische rouw. Dat hing samen met een grote afhankelijkheid van de partner vóór het overlijden.

Wat Thuisarts.nl noemt bij rouw

Thuisarts.nl geeft een aantal adviezen voor mensen die rouwen. Die gaan over praten met mensen die je vertrouwt en zeggen wat je nodig hebt, bijvoorbeeld hulp in het huishouden. Volgens Thuisarts.nl vinden mensen het vaak fijn om te helpen. Ook herinneringen, zoals foto's bekijken of herinneringen opschrijven, kunnen volgens de site helpen bij het omgaan met het verlies.

Daarnaast noemt Thuisarts.nl regelmaat: op vaste tijden naar bed en opstaan, gezond en op vaste tijden eten, en elke dag bewegen. Wie werkt, blijft volgens de site zo mogelijk werken, en overlegt met de werkgever als het te veel is. Thuisarts.nl raadt af om alcohol, kalmeringsmiddelen of drugs te gebruiken.

Ook vragen over zingeving kunnen opkomen, zoals ‘Wat geeft mijn leven nog zin?’. Daarover kan iemand volgens Thuisarts.nl ook praten met een geestelijk verzorger. Hoe vrienden en familie iemand steunen, en wat onderzoek daarover zegt, staat in iemand steunen met liefdesverdriet.

Als rouw niet overgaat

Soms gaat rouw niet vanzelf over. Thuisarts.nl noemt dat een langdurige rouwstoornis, en schrijft dat ongeveer 10 van de 100 mensen die rouwen daar last van hebben. Een overzichtsstudie van Marie Lundorff en collega's uit 2017 kwam op een vergelijkbaar cijfer: gemiddeld 9,8 procent van de rouwende volwassenen, met een hoger percentage bij een hogere leeftijd. De onderzoekers schrijven dat de studies sterk van elkaar verschillen en dat het cijfer voorzichtig moet worden gelezen.

Thuisarts.nl beschrijft onder meer deze kenmerken: na een jaar voelt de rouw nog net zo erg als in het begin, het verlies is moeilijk te accepteren, het verlangen naar de overledene is heel sterk en dagelijkse dingen zoals slapen, eten en werken lukken niet meer goed. Volgens Thuisarts.nl is de kans groter als het om een gezinslid gaat, zoals een partner, als het overlijden plotseling was, als iemand weinig steun kreeg, of als iemand zwaar belast was door de zorg voor de ander.

Alleen een hulpverlener kan vaststellen of er sprake is van een rouwstoornis. Thuisarts.nl noemt als behandeling meestal gesprekken bij een psycholoog, bijvoorbeeld cognitieve gedragstherapie of EMDR.

Geld en regels in 2026

Nabestaandenuitkering (Anw)

De Anw-uitkering is volgens de SVB een basisinkomen van de overheid voor iemand van wie de partner is overleden. Als partner telt volgens de Algemene nabestaandenwet niet alleen een echtgenoot of geregistreerde partner, maar ook iemand met wie de overledene een gezamenlijke huishouding voerde. De SVB noemt in 2026 deze voorwaarden:

de overleden partner was verzekerd voor de Anw, wat bij wonen of werken in Nederland meestal zo is;
de nabestaande heeft de AOW-leeftijd nog niet bereikt;
de nabestaande zorgt voor een kind jonger dan 18 dat thuis woont, of is minstens 45 procent arbeidsongeschikt.

De volledige uitkering is vanaf 1 juli 2026 maximaal € 1.698,30 bruto per maand. Met loonheffingskorting is dat € 1.351,47 netto. Inkomen uit werk kan de uitkering verlagen. Een aanvullend nabestaandenpensioen telt daarbij volgens de SVB niet mee. De uitkering stopt onder meer als de nabestaande trouwt, een geregistreerd partnerschap aangaat of gaat samenwonen, als het jongste kind 18 wordt, of bij het bereiken van de AOW-leeftijd. Aanvragen gaat via Mijn SVB.

Nabestaandenpensioen en verzekeringen

Werkte de overleden partner in loondienst, dan is er volgens de Rijksoverheid meestal een aanvullend nabestaandenpensioen via de werkgever. Op mijnpensioenoverzicht.nl is te zien of dat zo is. Had de partner een levensverzekering of overlijdensrisicoverzekering, dan krijgen de mensen die in de polis staan een bedrag.

Erfenis

Voor getrouwde partners en geregistreerde partners geldt zonder testament de wettelijke verdeling. Volgens de Rijksoverheid krijgt de achtergebleven partner dan de spullen en is die verantwoordelijk voor de schulden. De kinderen krijgen een geldbedrag ter grootte van hun erfdeel, dat niet direct opeisbaar is. Wat in de gemeenschap van goederen valt, staat in gemeenschap van goederen. Samenwoners erven zonder testament niet van elkaar. Wat dat betekent voor het huis, de spullen en de erfbelasting, staat in samenwonen en erven.

De eerste regelzaken

De Rijksoverheid noemt als eerste stappen de aangifte van het overlijden bij de gemeente, wat vaak de uitvaartondernemer doet, en de uitvaart, die uiterlijk 6 werkdagen na het overlijden plaatsvindt. Daarna volgt de administratie, zoals abonnementen en de bank. Op Rijksoverheid.nl staat een overzicht voor de eigen situatie, en Rijksoverheid is bereikbaar via 1400.

Dit zijn de regels en bedragen in 2026. Elke situatie is anders. De SVB, het pensioenfonds, een notaris en het Juridisch Loket hebben de details voor een specifieke situatie.

Verder leven

Het verlies van een partner komt vooral op hogere leeftijd voor. Volgens het CBS woonde in 2024 en 2025 ongeveer 42 procent van de 75-plussers alleen zonder vaste partner, vooral doordat de partner was overleden. Sommige mensen krijgen na verloop van tijd een nieuwe relatie, anderen willen dat niet. Wat er bekend is over het moment waarop mensen weer gaan daten, staat in wanneer weer daten?

Waar je terechtkunt

Thuisarts.nl noemt een afspraak met de huisarts als de rouw 6 maanden na het verlies niet minder wordt, als iemand zich steeds somberder voelt, als gewone dingen zoals eten en slapen niet meer lukken, of als iemand alcohol, medicijnen of drugs gebruikt om de rouw niet te voelen. Bij gedachten aan zelfmoord kun je direct de huisarts of de huisartsenpost bellen, of dag en nacht gratis 113 Zelfmoordpreventie via 113 of 0800-0113, of chatten via 113.nl.

Thuisarts.nl noemt verder het Rouwzorgloket van het Landelijk Steunpunt Rouw (033 461 68 86) voor informatie en adressen van rouwbegeleiders in de buurt. Volgens Steun bij Verlies, waarnaar Thuisarts.nl verwijst als Landelijk Steunpunt Verlies, is het Rouwzorgloket kosteloos bereikbaar op zondagavond en op een aantal ochtenden door de week. De MIND Hulplijn biedt volgens eigen zeggen gratis advies bij rouw, ook voor naasten, op 0900-1450 (normale belkosten). De Luisterlijn is dag en nacht bereikbaar op 088 0767 000. Alle artikelen over verlies en verder gaan staan in het overzicht liefdesverdriet.

Bronnen

Thuisarts.nl (2026). Ik rouw. thuisarts.nl/rouw/ik-rouw
Bonanno, G.A., Wortman, C.B., Lehman, D.R., Tweed, R.G., Haring, M., Sonnega, J., Carr, D. & Nesse, R.M. (2002). Resilience to loss and chronic grief: A prospective study from preloss to 18-months postloss. Journal of Personality and Social Psychology, 83(5), 1150–1164. doi.org/10.1037/0022-3514.83.5.1150
Lundorff, M., Holmgren, H., Zachariae, R., Farver-Vestergaard, I. & O'Connor, M. (2017). Prevalence of prolonged grief disorder in adult bereavement: A systematic review and meta-analysis. Journal of Affective Disorders, 212, 138–149. doi.org/10.1016/j.jad.2017.01.030
SVB. Wat is de nabestaandenuitkering? svb.nl
SVB. Wat zijn de voorwaarden voor een nabestaandenuitkering? svb.nl
SVB. Bedragen nabestaandenuitkering (vanaf 1 juli 2026). svb.nl
SVB. Wanneer stopt de nabestaandenuitkering? svb.nl
Algemene nabestaandenwet, artikelen 3 en 14 (geldend op 1 juli 2026). wetten.overheid.nl
Rijksoverheid. Wanneer heb ik recht op een nabestaandenuitkering (Anw-uitkering)? rijksoverheid.nl
Rijksoverheid. Wat is een nabestaandenpensioen? rijksoverheid.nl
Rijksoverheid. Waar heb ik recht op als ik trouw in gemeenschap van goederen? rijksoverheid.nl
Rijksoverheid. Overlijden: maak een overzicht van wat u moet weten en regelen. rijksoverheid.nl
CBS (18 augustus 2026). Steeds meer mensen zijn single of hebben een latrelatie. cbs.nl
Steun bij Verlies (Landelijk Steunpunt Verlies). Hulp en advieslijn. steunbijverlies.nl
MIND Hulplijn. Rouw. mindhulplijn.nl
De Luisterlijn. deluisterlijn.nl
113 Zelfmoordpreventie. Telefonische hulplijn. 113.nl

Laatst gecontroleerd: 11 november 2026. Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.