Vrienden blijven met je ex
Sommige exen blijven vrienden, andere verliezen elkaar helemaal uit het oog. Onderzoek laat zien dat een vriendschap met een ex vaak anders is dan een vriendschap met iemand met wie nooit iets was: er spelen vaker nog romantische gevoelens mee. Hoe zo'n vriendschap uitpakt, hangt in onderzoek samen met de reden ervoor. Vriendschappen op basis van vertrouwen en steun pakten gunstiger uit dan vriendschappen waarin nog onvervulde romantische gevoelens meespeelden. Of exen al vrienden waren vóór de relatie, en hoe de relatie eindigde, maakt ook verschil.
Waarom exen vrienden blijven
Justin Mogilski en Lisa Welling van Oakland University in de Verenigde Staten vroegen een eerste groep van 348 mensen naar alle mogelijke redenen om bevriend te blijven met een ex. Dat leverde een lijst van 153 redenen op. Een tweede groep mensen die minstens één breuk had meegemaakt, gaf aan hoe belangrijk ze elke reden vonden. De onderzoekers deelden de redenen in zeven groepen in:
- betrouwbaarheid en sentimentele waarde;
- praktische redenen;
- nog steeds romantische aantrekking;
- kinderen en gedeelde bezittingen;
- minder romantische aantrekking;
- de vriendengroep in stand houden;
- seks.
Betrouwbaarheid en sentimentele waarde vonden de deelnemers het belangrijkst, praktische redenen het minst belangrijk. Mannen vonden praktische redenen en seks gemiddeld belangrijker dan vrouwen. Dat verschil werd klein toen de onderzoekers rekening hielden met persoonlijkheid. Mensen die meer negatieve emoties ervoeren, vonden betrouwbaarheid en blijvende romantische aantrekking belangrijker. Volgens de onderzoekers kan een steunende ex dan het verdriet over de breuk verzachten. De deelnemers waren vooral jonge studenten, gemiddeld rond de 21 jaar.
Vier soorten redenen
Rebecca Griffith, Omri Gillath en collega's kwamen in twee onderzoeken uit op vier soorten redenen: veiligheid, praktische redenen, beleefdheid, en onvervulde romantische verlangens. Of mensen bevriend bleven, hing samen met onder meer geslacht, seksuele oriëntatie, hechtingsstijl, persoonlijkheid, de tijd sinds de breuk en de reden voor de breuk.
Hoe zulke vriendschappen uitpakken
Bij Griffith en collega's pakte bevriend blijven vanwege onvervulde romantische verlangens ongunstig uit. Bevriend blijven om veiligheid of om praktische redenen ging samen met gunstigere uitkomsten. Vriendschappen uit praktische overwegingen of uit beleefdheid hielden op de lange termijn wel minder vaak stand.
Carl Schneider en David Kenny vergeleken twee soorten vriendschappen bij dezelfde mensen: met een ex van het andere geslacht, en met een vriend of vriendin van het andere geslacht met wie nooit iets was geweest. De vriendschap met de ex scoorde lager op positieve kenmerken en hoger op negatieve kenmerken. Er waren ook meer romantische verlangens. Volgens de onderzoekers is een vriendschap tussen exen dus wezenlijk anders dan een platonische vriendschap.
Online bevriend blijven
Tara Marshall onderzocht 464 mensen na een breuk. Wie op Facebook bevriend bleef met de ex, had iets minder negatieve gevoelens en minder verlangen naar de ex dan wie dat niet deed, maar ook minder persoonlijke groei. Wie vaak het profiel van de ex bekeek, had juist meer verdriet. Meer over contact na een breuk staat in geen contact met je ex.
Wanneer vriendschap vaker ontstaat
Sandra Metts, William Cupach en Richard Bejlovec vroegen studenten naar een relatie die was uitgegaan of in een vriendschap was overgegaan. Of exen al vrienden waren vóór de relatie, was een belangrijke voorspeller van een vriendschap na de breuk. Dat gold zowel voor wie het uitmaakte als voor wie verlaten werd. Over vriendschap die verliefdheid wordt, gaat verliefd op een vriend of vriendin.
Ook de manier van uitmaken speelde mee. Bij wie het uitmaakte, ging het zich langzaam terugtrekken en het gevoel misbruikt te zijn in de relatie samen met minder kans op vriendschap. Bij wie verlaten werd, ging een vriendelijke toon tijdens het uitmaken samen met meer kans op vriendschap, en manipulatie met minder kans. Hoe mensen een relatie beëindigen, staat in een relatie beëindigen.
Wat de vriendschap oplevert
Amy Busboom en collega's ondervroegen 386 studenten over hun band met hun laatste ex. Wie meer kreeg uit het contact met de ex, had een betere vriendschap, zeker als ze tevreden waren met wat ze kregen. Ze vonden ook drempels voor een goede vriendschap: geen steun uit familie of vriendenkring, een nieuwe relatie, en een breuk waarbij de ander werd genegeerd.
Sense.info, een voorlichtingssite voor jongeren, schrijft dat vrienden blijven vaak beter lukt als exen elkaar eerst een tijd niet zien, en dat de overstap makkelijker is als allebei over het ergste verdriet heen zijn.
Vriendschap met een ex en een nieuwe relatie
Lindsey Rodriguez en collega's vonden dat ongeveer 40 procent van de studenten met een relatie nog contact had met een ex. Ze onderzochten ook waarom. Volgens hun conclusie kan contact met een ex onder bepaalde omstandigheden en bij bepaalde mensen ongunstig zijn voor de huidige relatie. In het onderzoek van Busboom was een nieuwe relatie een van de drempels voor een goede vriendschap met de ex.
Een vriendschap met een ex kan bij een nieuwe partner gevoelens van jaloezie oproepen. Daarover gaat jaloezie. Andersom kan het moeilijk zijn als de ex zelf een nieuwe partner krijgt. Daarover gaat je ex heeft een nieuwe partner.
Alle artikelen over het einde van een relatie staan in het overzicht liefdesverdriet.
Bronnen
- Young, E. (8 juni 2017). The reasons we stay friends with an ex. BPS Research Digest, over Mogilski, J.K. & Welling, L.L.M. (2017). Staying friends with an ex: Sex and dark personality traits predict motivations for post-relationship friendship. Personality and Individual Differences, 115, 114–119. bps.org.uk
- Griffith, R.L., Gillath, O., Zhao, X. & Martinez, R. (2017). Staying friends with ex-romantic partners: Predictors, reasons, and outcomes. Personal Relationships, 24(3), 550–584. doi.org/10.1111/pere.12197
- Schneider, C.S. & Kenny, D.A. (2000). Cross-sex friends who were once romantic partners: Are they platonic friends now? Journal of Social and Personal Relationships, 17(3), 451–466. doi.org/10.1177/0265407500173007
- Marshall, T.C. (2012). Facebook surveillance of former romantic partners: Associations with postbreakup recovery and personal growth. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 15(10), 521–526. doi.org/10.1089/cyber.2012.0125
- Metts, S., Cupach, W.R. & Bejlovec, R.A. (1989). ‘I love you too much to ever start liking you’: Redefining romantic relationships. Journal of Social and Personal Relationships, 6(3), 259–274. doi.org/10.1177/0265407589063002
- Busboom, A.L., Collins, D.M., Givertz, M.D. & Levin, L.A. (2002). Can we still be friends? Resources and barriers to friendship quality after romantic relationship dissolution. Personal Relationships, 9(2), 215–223. doi.org/10.1111/1475-6811.00014
- Sense.info. Uit elkaar. sense.info/nl/liefde-en-relaties/relaties/uit-elkaar
- Rodriguez, L.M., Øverup, C.S., Wickham, R.E., Knee, C.R. & Amspoker, A.B. (2016). Communication with former romantic partners and current relationship outcomes among college students. Personal Relationships, 23(3), 409–424. doi.org/10.1111/pere.12133
Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.