Een jubileum vieren

Een huwelijksjubileum vieren kan op veel manieren: samen uit eten, een weekend weg, een receptie of een groot feest met familie en vrienden. Er zijn geen regels voor. Wel worden sommige jubilea groter gevierd dan andere, vooral de koperen (12,5 jaar), zilveren (25 jaar) en gouden bruiloft (50 jaar). Bij een feest horen vaak een toespraak, kaarten en cadeaus, en soms een vernieuwing van de trouwgeloften. Bij lange huwelijken kunnen er ook felicitaties komen van de gemeente, de Commissaris van de Koning of de Koning.

Welke jubilea worden gevierd?

Elk jaar van een huwelijk kan een reden zijn voor een feestje, maar de jubilea met een vaste naam zijn het bekendst. Volgens taalkundige Hans Beelen zijn dat de koperen, zilveren en gouden bruiloft. Voor bijna elk ander jaar circuleren ook namen, maar die lijsten verschillen sterk. Een overzicht van alle namen en waar ze vandaan komen, staat bij huwelijksjubilea. Op welke datum een jubileum precies valt, rekent de jubileumcalculator uit.

Beelen gaf in 2004 ook cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. In 2003 vierden in Nederland:

  • 76.605 paren hun koperen bruiloft;
  • 69.993 paren hun zilveren bruiloft;
  • 53.862 paren hun veertigjarig huwelijk;
  • 26.340 paren hun gouden bruiloft;
  • 5.644 paren hun zestigjarig huwelijk;
  • 80 paren hun zeventigjarig huwelijk.

Dat zijn cijfers van ruim twintig jaar geleden. Ze laten vooral zien dat een jubileum na 50 of 60 jaar een stuk zeldzamer is dan een koperen of zilveren bruiloft.

Van klein tot groot

Volgens Beelen kwamen er in de twintigste eeuw veel extra feesten en dus ook veel extra jubileumnamen bij. Hij koppelt dat aan de gestegen welvaart, een uitbundiger levensstijl en meer commercie. De manieren van vieren lopen nu sterk uiteen:

  • Met z'n tweeën. Een etentje, een dagje weg of een reis.
  • Met het gezin of de familie. Een diner of een middag thuis, vaak georganiseerd door kinderen of kleinkinderen.
  • Een receptie of open huis. Een paar uur waarin familie, vrienden, buren en kennissen langskomen om te feliciteren.
  • Een feest. Met muziek, eten en soms een programma met toespraken of optredens.
  • Een vernieuwing van de geloften. Een ceremonie waarin het paar elkaar opnieuw trouw belooft. Wat dat juridisch wel en niet betekent, staat bij geloften vernieuwen.

Wie het feest organiseert, verschilt ook. Bij een koperen of zilveren bruiloft doet het paar dat vaak zelf. Bij een gouden of diamanten bruiloft nemen kinderen of kleinkinderen het soms over.

Een blik op vroeger

Het vieren van jubilea is geen nieuwe gewoonte. De Amerikaanse etiquetteschrijver Emily Post beschreef in 1922 dat een jubileum op ‘allerlei manieren’ werd gevierd: met z'n tweeën, met een dansfeest, maar meestal met een diner en soms met een middagthee. Een gouden bruiloft werd volgens haar meestal gevierd met een groot familiediner waarvoor alle kinderen en kleinkinderen werden uitgenodigd. Een andere vorm was een middag thuis waarop vrienden en buren kwamen feliciteren.

Post schreef ook dat een zilveren bruiloft in Duitsland ‘een heel belangrijke gebeurtenis’ was, met een groot feest. In Amerika was het volgens haar ‘geen goede vorm’ om voor een jubileum meer dan goede vrienden en familie uit te nodigen. Gasten werden namelijk geacht een cadeau te sturen. Over de gebruiken rond cadeaus gaat een jubileumcadeau.

Woorden en toespraken

Bij een jubileum horen vaak woorden: een kaart, een gedicht, een lied of een toespraak. Beelen schrijft dat de namen van de jubilea daarvoor veel mogelijkheden bieden, ‘luchtig of diepzinnig, banaal dan wel ontroerend’. Een koperen bruiloft roept bijvoorbeeld het beeld op van een huwelijk dat af en toe moet worden opgepoetst. Wat er vaak in een kaart staat, beschrijft een jubileumkaart schrijven. Over de opbouw van een toespraak gaat een jubileumspeech.

Wat onderzoek zegt over rituelen

Een jubileum vieren is een voorbeeld van wat onderzoekers een ritueel noemen. Barbara Fiese en collega's zetten in 2002 vijftig jaar onderzoek naar routines en rituelen in gezinnen op een rij. Ze maken onderscheid tussen routines, gewone dingen die steeds terugkomen, en rituelen: momenten met een symbolische betekenis voor de groep. Volgens hun overzicht hangen routines en rituelen in gezinnen samen met onder meer tevredenheid in het huwelijk.

De onderzoekers wijzen zelf op beperkingen. De studies maten rituelen op verschillende manieren, gebruikten vaak groepen die makkelijk te bereiken waren, en maakten niet altijd duidelijk wat oorzaak en wat gevolg was. Of het vieren van een jubileum zelf een huwelijk sterker maakt, laat dit overzicht dus niet zien.

Officiële felicitaties

Bij lange huwelijken komen er soms felicitaties van buitenaf, van de gemeente, de Commissaris van de Koning of de Koning. Hoe dat geregeld is, verschilt per gemeente en per jubileum. Een beschrijving met voorbeelden van gemeenten staat bij huwelijksjubilea. De website van de eigen gemeente beschrijft wat daar geldt.

Jubilea zonder huwelijk

Ook stellen die niet getrouwd zijn, vieren soms dat ze een aantal jaren samen zijn. Voor zo'n relatiejubileum bestaat geen vaste naam en geen officiële felicitatie. De jubileumcalculator rekent alleen met de datum, en werkt daardoor ook voor een geregistreerd partnerschap. Alle onderwerpen over trouwen staan in het overzicht trouwen.

Bronnen

  1. Beelen, H. (2004). ‘Gefeliciteerd met uw plutonium bruiloft’. Benamingen voor huwelijksverjaardagen. Onze Taal, 73, 88–89. Via DBNL. dbnl.org
  2. Post, E. (1922). Etiquette in society, in business, in politics and at home. Funk & Wagnalls. Via Project Gutenberg. gutenberg.org
  3. Fiese, B.H., Tomcho, T.J., Douglas, M., Josephs, K., Poltrock, S. & Baker, T. (2002). A review of 50 years of research on naturally occurring family routines and rituals: Cause for celebration? Journal of Family Psychology, 16(4), 381–390. doi.org/10.1037/0893-3200.16.4.381

Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.

Verder lezen