De verlovingsring
Een verlovingsring is een ring die bij een verloving wordt gegeven of gekocht, als teken dat twee mensen van plan zijn te trouwen. De ring heeft in Nederland geen juridische betekenis: een verloving bestaat ook zonder ring. Er is ook geen wet of officiële regel die bepaalt aan welke hand de ring hoort. Verlovingsringen zijn in Nederland al minstens twee eeuwen bekend. Het Rijksmuseum bewaart onder meer een diamanten ring uit de zeventiende eeuw die mogelijk een verlovingsring was. Over de kosten bestaat weinig neutrale informatie. Amerikaans onderzoek vond dat hogere uitgaven aan ring en bruiloft samengingen met kortere huwelijken.
Verlovingsring en trouwring
Een verlovingsring en een trouwring zijn twee verschillende ringen. De verlovingsring hoort bij de periode tussen het aanzoek en de bruiloft. De trouwring hoort bij het huwelijk zelf. Juridisch speelt geen van beide ringen een rol. Volgens artikel 1:67 van het Burgerlijk Wetboek verklaren de partners bij het huwelijk dat zij elkaar aannemen tot echtgenoten, waarna de ambtenaar de akte opmaakt. Een ringwissel staat daar niet in. Wat er bij een verloving wel en niet juridisch geregeld is, staat in de verloving.
Mogelijkheden zijn een ring die al bij het aanzoek klaarligt, of een ring die het stel daarna samen uitzoekt. Over het aanzoek zelf gaat het huwelijksaanzoek.
Wat museumcollecties laten zien over de geschiedenis
Hoe oud het gebruik van een verlovingsring in Nederland precies is, is niet eenvoudig vast te stellen. Bewaarde ringen geven wel een beeld. Drie voorbeelden uit de collectie van het Rijksmuseum:
Een diamanten ring uit de zeventiende eeuw
Het Rijksmuseum bezit een gouden hoepring uit de Noordelijke Nederlanden, gemaakt rond 1620 tot 1650. De ring bestaat uit 22 aan elkaar geschakelde zetkasten. In negentien daarvan zit nog een tafelgeslepen diamant. Drie diamanten zijn verloren gegaan. De stenen wegen elk ongeveer 0,08 tot 0,1 karaat. Een amateurarcheoloog vond de ring met een metaaldetector in een weiland in Noord-Holland.
Volgens het museum was dit type ring tot die vondst alleen bekend van zeventiende-eeuwse schilderijen, waaronder het portret van Oopjen Coppit dat Rembrandt in 1634 schilderde. Het museum schrijft dat de ring ‘mogelijk een verlovingsring’ was. Diamanten ringen werden in de Noordelijke Nederlanden dus al in de zeventiende eeuw gemaakt, al is niet zeker dat deze ring bij een verloving hoorde.
Een ring met een haarlok uit de negentiende eeuw
Uit ongeveer 1825 tot 1850 stamt een gouden ring die het Rijksmuseum als verlovingsring beschrijft. Bovenop zit een langwerpig plaatje kristal. Daaronder ligt een haarlok, versierd met gouddraad, op een rode achtergrond. De ring is getekend met de letters N.B. Het museum noemt als materialen goud, glas, ivoor en mensenhaar.
Een foto rond 1890
Het Rijksmuseum heeft ook een foto uit ongeveer 1887 tot 1892, beschreven als ‘Portret van een onbekende vrouw met een verlovingsring’. Op het object staat de Engelse titel ‘The Engagement Ring. - Proffered’. De verlovingsring was eind negentiende eeuw dus een onderwerp voor een portretfoto.
De diamanten verlovingsring en reclame
De economen Andrew Francis-Tan en Hugo Mialon verwezen in 2015 met de titel van hun artikel naar de slogan ‘A diamond is forever’. Over de geschiedenis van reclame voor diamanten verlovingsringen hebben we voor deze pagina geen betrouwbare bron kunnen raadplegen. Daarom staat die geschiedenis hier niet beschreven. Wat hun onderzoek vond, staat verderop bij de kosten.
Aan welke hand?
Er is in Nederland geen wet of officiële regel die zegt aan welke hand of vinger een verlovingsring of trouwring hoort. Er zijn ook geen officiële cijfers over welke hand mensen in Nederland het vaakst kiezen.
De maat
Bij de zeventiende-eeuwse ring in het Rijksmuseum staat ‘binnendiameter; ringmaat 17’ bij een binnendiameter van 17 millimeter. Het getal van de ringmaat komt daar dus overeen met de binnendiameter in millimeters. Bij een ring als verrassing is de maat van de ander niet altijd bekend.
Wat zegt onderzoek over de kosten?
Er zijn geen neutrale, betrouwbare cijfers over wat mensen in Nederland gemiddeld aan een verlovingsring uitgeven.
Wel is er onderzoek naar de samenhang tussen uitgaven en de duur van een huwelijk. Francis-Tan en Mialon ondervroegen in de Verenigde Staten meer dan 3.000 mensen die ooit getrouwd waren. Ook na correctie voor een aantal kenmerken van de deelnemers en hun relatie vonden ze dat hogere uitgaven aan de verlovingsring en aan de huwelijksceremonie samengingen met een kortere duur van het huwelijk. Het gaat om een samenhang in Amerikaanse gegevens. Het onderzoek laat niet zien dat een duurdere ring zelf de oorzaak is.
De ring is een van de posten op het totale budget voor een bruiloft. Een overzicht van die posten staat in wat kost een bruiloft? Met de bruiloft-budgetcalculator kunnen bedragen per post worden opgeteld.
Als de verloving eindigt
Het Burgerlijk Wetboek heeft geen apart artikel over wat er met een verlovingsring gebeurt als een verloving wordt verbroken. Wel bepaalt artikel 1:49 dat een trouwbelofte geen recht geeft op een huwelijk of op schadevergoeding. Wat er met bezittingen gebeurt, hangt af van de situatie. Het Juridisch Loket heeft informatie voor een specifieke situatie. Alle onderwerpen rond de bruiloft staan in het overzicht trouwen.
Bronnen
- Rijksmuseum. Ring met tafeldiamanten, Noordelijke Nederlanden, ca. 1620–1650 (BK-2018-139). rijksmuseum.nl
- Rijksmuseum. Verlovingsring, Nederland, ca. 1825–1850 (BK-NM-10827). rijksmuseum.nl
- Rijksmuseum. Portret van een onbekend vrouw met een verlovingsring, R. Terras, ca. 1887–1892 (RP-F-2001-7-1105P-11). rijksmuseum.nl
- Francis-Tan, A. & Mialon, H.M. (2015). ‘A diamond is forever’ and other fairy tales: The relationship between wedding expenses and marriage duration. Economic Inquiry, 53(4), 1919–1930. doi.org/10.1111/ecin.12206
- Burgerlijk Wetboek Boek 1, artikelen 49 en 67 (geldend in 2026). wetten.overheid.nl
Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.