De verloving

Een verloving is de afspraak tussen twee mensen dat ze met elkaar gaan trouwen. In Nederland heeft een verloving geen juridische gevolgen. Het Burgerlijk Wetboek bepaalt in artikel 1:49 dat een trouwbelofte niemand verplicht om te trouwen en ook geen recht op schadevergoeding geeft als het huwelijk niet doorgaat. Er is geen registratie van verlovingen. Pas de melding van het huwelijk bij de gemeente, vroeger ondertrouw, heeft een beperkte juridische betekenis. Een verloving is dus vooral een persoonlijke stap, soms met een ring als teken.

Wat het woord betekent

Het werkwoord ‘verloven’ komt van het oude ‘loven’ in de betekenis ‘beloven, een bindende belofte doen’. Dat staat in het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands. In het Middelnederlands betekende verloven nog ‘plechtig beloven’, in het algemeen. Hetzelfde woordenboek noemt een vindplaats uit 1526 voor ‘(een dochter) ten huwelijk beloven’. Volgens het Chronologisch woordenboek van Nicoline van der Sijs is de huidige betekenis, ‘door een trouwbelofte verbinden’, aangetroffen vanaf 1634.

Ook verwante talen kennen het woord. Het Fries heeft ‘ferlove’, het Deens ‘forlove’ en het Zweeds ‘förlova’. Volgens het woordenboek Nederlandse woorden wereldwijd komen de Scandinavische vormen uit het Nederlands of het Nederduits.

Een verloving begint vaak met een huwelijksaanzoek. Over de vormen van een aanzoek en wat er bekend is over wie de vraag stelt, gaat het huwelijksaanzoek.

Wat de wet zegt over een verloving

De wet kent het woord verloving niet als aparte status. Wel heeft het Burgerlijk Wetboek een artikel over trouwbeloften. Artikel 1:49 heeft twee delen.

Een belofte is niet afdwingbaar

Het eerste lid bepaalt dat trouwbeloften geen rechtsvordering geven ‘tot het aangaan van een huwelijk, noch tot schadevergoeding wegens de niet-vervulling van de beloften’. Afspraken die daarvan afwijken, zijn nietig. Iemand kan dus niet via de rechter worden gedwongen om te trouwen, ook niet als dat op papier is beloofd. En wie een verloving verbreekt, hoeft de ander op grond van de belofte geen schadevergoeding te betalen.

Na de melding bij de gemeente

Het tweede lid gaat over een latere stap. Als het stel zijn voornemen om te trouwen al aan de ambtenaar van de burgerlijke stand heeft gemeld, kan dat wel grond geven voor een vergoeding van werkelijke financiële verliezen. Gederfde winst telt daarbij niet mee. Die vordering vervalt achttien maanden na de melding. Hoe die melding werkt en welke termijnen erbij horen, staat in ondertrouw.

Over cadeaus en ringen die tijdens een verloving zijn gegeven, heeft het Burgerlijk Wetboek geen apart artikel. Wat er bij een verbroken verloving met bezittingen gebeurt, hangt af van de situatie. Het Juridisch Loket of een advocaat heeft daar informatie over voor een specifieke situatie.

Verloving en ondertrouw

Verloving en ondertrouw zijn verschillende dingen. Een verloving is een persoonlijke afspraak zonder vaste vorm. Ondertrouw is volgens de gemeente Utrecht de oude naam voor de melding van een voorgenomen huwelijk: de officiële melding bij de gemeente dat een stel wil trouwen. Die melding verving op 1 september 2015 de vroegere huwelijksaangifte.

Volgens artikel 1:46 moet het huwelijk binnen een jaar na die melding worden gesloten, anders is een nieuwe melding nodig. Voor een verloving zelf geldt geen termijn. Gemeenten werken wel met andere termijnen voor het vastleggen van een datum. Utrecht legt een trouwdatum in 2026 uiterlijk 18 maanden van tevoren vast.

Hoe lang een verloving duurt

Hoe lang stellen in Nederland gemiddeld verloofd zijn, is niet bekend. Verlovingen worden nergens geregistreerd, en het CBS houdt alleen huwelijken en partnerschappen bij.

Wel is bekend dat trouwen minder vanzelfsprekend is geworden. Het CBS beschreef in 2019 dat het huwelijk een steeds minder centrale rol heeft bij het vormen van een relatie en een gezin. De meeste Nederlanders vonden het niet goed, maar ook niet slecht dat steeds meer stellen niet trouwen. Mensen met een geloof waren daar naar verhouding vaker negatief over. Volgens het CBS is in de afgelopen twintig jaar het aantal huwelijken gedaald en het aantal geregistreerde partnerschappen gestegen. In 2025 sloten 27.968 stellen een partnerschap, tegen 70.141 huwelijken.

De verlovingsring

Een ring is geen voorwaarde voor een verloving. Ringen die als verlovingsring worden gezien, komen in Nederlandse museumcollecties al lang voor. Het Rijksmuseum bezit een gouden ring met tafelgeslepen diamanten uit de Noordelijke Nederlanden, van ongeveer 1620 tot 1650, die volgens het museum mogelijk een verlovingsring was. Ook heeft het museum een gouden verlovingsring uit ongeveer 1825 tot 1850 met onder een kristallen plaatje een haarlok. Meer over de geschiedenis van de ring en wat onderzoek zegt over de kosten, staat in de verlovingsring.

Als een verloving eindigt

Niet elke verloving eindigt in een huwelijk. Soms twijfelt een van beiden, soms gaat de relatie uit. Twijfel kort voor de bruiloft is het onderwerp van twijfels voor de bruiloft. Wat er bij het beëindigen van een relatie komt kijken, staat in een relatie beëindigen.

Trouwen is in Nederland een vrije keuze van allebei de partners. Iemand dwingen om te trouwen heet huwelijksdwang. Wie daarmee te maken heeft, kan volgens het Landelijk Knooppunt Huwelijksdwang en Achterlating terecht bij Veilig Thuis: gratis en dag en nacht bereikbaar op 0800-2000. Bij direct gevaar: 112.

De regels op deze pagina gelden in 2026. Alle onderwerpen rond de bruiloft staan in het overzicht trouwen.

Bronnen

  1. Burgerlijk Wetboek Boek 1, artikelen 46 en 49 (geldend in 2026). wetten.overheid.nl
  2. Etymologiebank (Instituut voor de Nederlandse Taal). Verloven, met onder meer Philippa, M. e.a. (2003–2009), Etymologisch Woordenboek van het Nederlands; Van der Sijs, N. (2001), Chronologisch woordenboek; Van der Sijs, N. (2010), Nederlandse woorden wereldwijd. etymologiebank.nl
  3. Besluit van 4 mei 2015 tot vaststelling van het tijdstip van gedeeltelijke inwerkingtreding van de Wet elektronische dienstverlening burgerlijke stand. Staatsblad 2015, 174. officielebekendmakingen.nl
  4. Gemeente Utrecht (2026). Voorgenomen huwelijk of geregistreerd partnerschap melden. utrecht.nl
  5. Gemeente Utrecht (2026). Trouwen in Utrecht. utrecht.nl
  6. CBS (13 februari 2025). Valentijnsdag populaire trouwdag in februari. cbs.nl
  7. CBS (2019). Opvattingen over trouwen, samenwonen en scheiden. Statistische Trends. cbs.nl
  8. CBS (30 oktober 2026). Huwen, partnerschap; sluiting en ontbinding per maand (tabel 83519NED). cbs.nl
  9. Rijksmuseum. Ring met tafeldiamanten, Noordelijke Nederlanden, ca. 1620–1650 (BK-2018-139). rijksmuseum.nl
  10. Rijksmuseum. Verlovingsring, Nederland, ca. 1825–1850 (BK-NM-10827). rijksmuseum.nl
  11. Landelijk Knooppunt Huwelijksdwang en Achterlating. Home. huwelijksdwangenachterlating.nl

Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.

Verder lezen