Verliefdheid loslaten: wat onderzoek laat zien

Een verliefdheid is niet uit te zetten, maar ze kan wel slijten. Onderzoek laat zien dat mensen hun verliefde gevoelens enigszins kunnen afzwakken, vooral door bewust aan minder leuke kanten van de ander te denken. Afleiding maakte in onderzoek niet minder verliefd, maar verbeterde wel de stemming. Het gaat om kleine onderzoeken naar effecten op korte termijn. Loslaten kost meestal tijd.

Kun je verliefdheid wel loslaten?

Veel mensen denken van niet. Liefde overkomt je toch? In onderzoek van de Nederlandse psycholoog Sandra Langeslag en Jan van Strien vonden mensen liefde inderdaad maar matig te beïnvloeden. Op een schaal van 1 tot 9 scoorden ze gemiddeld 4,5.

Toch lukte het in hetzelfde onderzoek om verliefde gevoelens te verminderen. Deelnemers kregen opdracht om hun gevoelens bewust af te zwakken. Daarna voelden ze minder verliefdheid en minder gehechtheid. Die onderzoeken waren klein en keken alleen naar het effect op korte termijn. Maar ze laten wel zien dat mensen niet machteloos staan tegenover het gevoel.

Mensen met liefdesverdriet gebruikten in dat onderzoek vooral drie dingen: afleiding, er anders over denken en de ander vermijden.

Wat werkt, volgens onderzoek

Langeslag zocht later uit wat die strategieën precies doen. Mensen die nog last hadden van een breuk keken naar een foto van hun ex. Ondertussen pasten ze een van drie strategieën toe.

1. Negatief over de ander denken

Deelnemers dachten aan minder leuke kanten van de ander. Aan irritante gewoontes, of aan dingen die niet goed gingen. Dat verminderde hun verliefde gevoel. Maar ze voelden zich er op dat moment ook slechter door.

2. Afleiding

Deelnemers dachten aan iets heel anders, iets fijns. Dat veranderde niets aan de verliefdheid. Maar hun stemming werd er wel beter van.

3. Het gevoel accepteren

Deelnemers zeiden tegen zichzelf dat het oké is om nog van iemand te houden. Dat veranderde in dit onderzoek niets aan hun gevoel of hun stemming.

Alle drie de strategieën zorgden er wel voor dat er minder aandacht naar de ander ging. Dat werd gemeten met de hersenactiviteit. Het ging om een kleine groep van 24 mensen, en alleen om het effect direct na de oefening.

Samengevat: in dit onderzoek verminderde alleen negatief denken over de ander het verliefde gevoel, en verbeterde alleen afleiding de stemming.

Hoe mensen een verliefdheid laten slijten

Buiten het lab gebruiken mensen verschillende manieren om een verliefdheid te laten slijten. Een deel daarvan sluit aan bij wat in onderzoek is getest.

Een eerlijker beeld van de ander

Verliefdheid maakt de ander vaak mooier dan hij of zij is. Bewust nadenken over wat er niet past, is de strategie die in het onderzoek van Langeslag het verliefde gevoel verminderde. Een praktische vorm daarvan is opschrijven wat er niet klopt: de ander antwoordt nooit als eerste, heeft al een relatie, of wil iets anders. Het gaat daarbij niet om de ander zwart maken, maar om een eerlijker beeld. In het onderzoek ging deze strategie wel samen met een slechtere stemming op dat moment.

Minder contact

De ander vermijden was een van de drie strategieën die mensen met liefdesverdriet in het onderzoek van Langeslag en Van Strien zelf noemden. Elk berichtje en elke ontmoeting houdt de aandacht bij de ander. Minder contact hoeft geen ruzie of uitleg te betekenen.

Minder kijken op sociale media

Het profiel van de ander bekijken voelt soms even goed. In een onderzoek onder 464 mensen na een breuk hadden mensen die hun ex vaak bekeken op Facebook meer verdriet en meer verlangen. Ook groeiden ze minder als persoon. Dat onderzoek liet een samenhang zien, geen bewijs dat het kijken de oorzaak was. Op sociale media is het mogelijk iemand te ontvolgen of op stil te zetten.

Afleiding

Afleiding maakte in het onderzoek niet minder verliefd, maar wel minder somber. Voorbeelden zijn vrienden zien, sporten of iets nieuws leren, vooral op momenten waarop het piekeren anders toeslaat, zoals 's avonds laat.

Terugval

Het gevoel kan terugkomen, bijvoorbeeld na een ontmoeting met de ander. Loslaten verloopt zelden in een rechte lijn. De onderzoeken van Langeslag keken alleen naar het effect direct na een oefening, niet naar hoe het gevoel zich over weken of maanden ontwikkelt.

Als de ander niet te ontlopen is

Is de ander een collega, klasgenoot of iemand uit de vriendengroep? Dan is het contact niet te stoppen. Een mogelijkheid is dan het contact te beperken tot wat nodig is: vriendelijk, maar zonder de ander extra op te zoeken. Over die situaties gaan ook verliefd op iemand die bezet is en verliefd op een collega.

Hoe lang duurt het?

Daar is geen vaste termijn voor. Het hangt af van hoe sterk je gevoel was, hoe vaak je de ander nog ziet en hoeveel hoop je nog hebt. Hoop is vaak het lastigste. Zolang je denkt dat er misschien nog een kans is, houdt je hoofd het gevoel vast. Over de situatie waarin niet duidelijk is of het echt niets kan worden, gaat onbeantwoorde liefde. Sommige mensen vragen de ander om duidelijkheid.

Bij een ex speelt er meer, zoals gedeelde herinneringen en soms praktische zaken. Daarover gaat je ex loslaten.

Als het je leven overneemt

Soms denkt iemand bijna de hele dag aan de ander, hangt de stemming helemaal af van diens gedrag en lukt het al maanden niet om los te laten. Dan kan het om limerence gaan. Bij psychische klachten kun je terecht bij je huisarts, die zo nodig doorverwijst.

Meer over verliefd zijn vind je in het overzicht verliefd.

Bronnen

Langeslag, S.J.E. & van Strien, J.W. (2016). Regulation of romantic love feelings: Preconceptions, strategies, and feasibility. PLOS ONE, 11(8), e0161087. journals.plos.org
Langeslag, S.J.E. & Sanchez, M.E. (2018). Down-regulation of love feelings after a romantic break-up: Self-report and electrophysiological data. Journal of Experimental Psychology: General, 147(5), 720–733. doi.org/10.1037/xge0000360
Young, E. (18 juni 2018). Researchers have compared different cognitive strategies for falling out of love. BPS Research Digest. bps.org.uk
Marshall, T.C. (2012). Facebook surveillance of former romantic partners: Associations with postbreakup recovery and personal growth. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 15(10), 521–526. pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3472530

Laatst gecontroleerd: 11 november 2026. Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.