Een seksuoloog inschakelen

Een seksuoloog is meestal een psycholoog, arts of maatschappelijk werker die gespecialiseerd is in seksuele problemen. In Nederland registreert de Nederlandse Wetenschappelijke Vereniging voor Seksuologie (NVVS) seksuologen die aan kwaliteitseisen voldoen; zij voeren de titel ‘seksuoloog NVVS’. De weg loopt meestal via de huisarts. Een behandeling bestaat vaak uit een aantal gesprekken, soms met oefeningen voor thuis. Of de zorgverzekering in 2026 betaalt, hangt af van het soort klacht: uit de basisverzekering alleen binnen de ggz bij een psychische stoornis, of in het ziekenhuis bij een medische oorzaak.

Wat is een seksuoloog?

Volgens Rutgers is een seksuoloog meestal een psycholoog, een arts of een maatschappelijk werker die gespecialiseerd is in seksuele problemen. Een seksuoloog kan volgens Rutgers ook lichamelijk onderzoek doen en medicijnen voorschrijven. Niet alle seksuologen zijn hulpverlener: sommigen doen wetenschappelijk onderzoek of geven voorlichting en onderwijs.

De NVVS onderscheidt drie soorten geregistreerde professionals:

Seksuoloog NVVS: vaak een gz-psycholoog, psychotherapeut, orthopedagoog-generalist of arts, gespecialiseerd in het vaststellen en zelfstandig behandelen van seksuele problemen. Volgens de NVVS is de titel merkenrechtelijk beschermd. Veel seksuologen NVVS werken in ziekenhuizen of ggz-instellingen.
Consulent Seksuele Gezondheid NVVS: iemand die veel weet van voorlichting en het voorkomen van seksuele problemen. Afhankelijk van de basisopleiding kan een consulent ook eenvoudige behandelingen geven.
Professional met de Aantekening Seksuologie NVVS: bijvoorbeeld iemand in de zorg of het onderwijs met extra scholing, die seksuele problemen kan herkennen, bespreken en zo nodig doorverwijzen.

Op de website van de NVVS staat een zoekfunctie voor geregistreerde professionals.

Waarvoor mensen bij een seksuoloog komen

De NVVS noemt onder meer minder verlangen, erectieproblemen, pijn bij seks, problemen met klaarkomen, vragen over intimiteit, en klachten die zijn ontstaan na ziekte, trauma of relatieproblemen. Rutgers noemt daarnaast vragen over seksuele voorkeur en seksualiteit die anders is geworden door ziekte of beperking. Volgens Rutgers hangt het van je eigen beleving af of iets een seksueel probleem is: sommige mensen hebben weinig seks en hebben daar geen last van, anderen willen graag meer en zien het wel als probleem.

Over veelvoorkomende onderwerpen staan aparte artikelen: minder zin in seks, verschil in zin en intimiteit en ziekte.

Hoeveel mensen hulp zoeken

Volgens de Monitor Seksuele Gezondheid 2023 van Rutgers had 8 procent van de mannen en 15 procent van de vrouwen een seksuele disfunctie: een seksueel probleem dat vaak of altijd voorkomt en waar iemand behoorlijk of erg veel last van heeft. Van die groep zocht 75 procent geen hulp. Veertien procent ging naar een hulpverlener of dokter, 10 procent zocht steun bij de partner, vrienden of familie en 4 procent via een website of sociale media. Maar 2 procent ging naar een seksuoloog.

De weg via de huisarts

Thuisarts.nl schrijft dat de huisarts gewend is om over seksuele klachten te praten en dat ‘heel normaal’ vindt. De huisarts kan helpen uitzoeken wat er aan de hand is, uitleg en advies geven, een behandeling geven of doorsturen naar een specialist. Volgens Thuisarts.nl kun je alleen gaan of samen met je partner, en is een dubbele afspraak soms handig.

Waar de huisarts naartoe verwijst, hangt volgens Rutgers af van de klacht. Bij lichamelijke problemen is dat bijvoorbeeld een gynaecoloog, uroloog of fysiotherapeut. Bij psychische klachten, zoals angst om te vrijen, is dat vaak een psycholoog of seksuoloog. Sommige ziekenhuizen hebben een polikliniek seksuologie voor seksuele problemen met een lichamelijke oorzaak; daarvoor is een verwijzing nodig.

Volgens de NVVS kun je ook zonder huisarts zelf contact opnemen met een NVVS-professional. Voor vergoeding door de zorgverzekeraar is volgens de NVVS wel een verwijsbrief van de huisarts nodig. Jongeren tot 25 jaar kunnen volgens Rutgers ook gratis en anoniem terecht bij een Sense-spreekuur.

Wat er tijdens de behandeling gebeurt

Rutgers beschrijft het verloop zo. In het eerste gesprek, de intake, bekijkt de seksuoloog samen met de cliënt wat er precies aan de hand is en wat die anders wil. Daarna bekijken ze samen hoe dat kan veranderen. De behandeling bestaat meestal uit gesprekken. De partner is er volgens Rutgers meestal bij, maar zonder partner kan ook. Soms geeft de seksuoloog oefeningen of opdrachten mee voor thuis.

Over de duur verschillen de bronnen iets. Volgens Rutgers zijn er vaak vijf tot tien gesprekken van een uur nodig, maar het kan langer duren. De NVVS spreekt van meestal vier tot zes gesprekken, met de nadruk op het begrijpen en aanpakken van de oorzaken. Een seksuoloog werkt volgens Rutgers vaak samen met andere hulpverleners, zoals een fysiotherapeut, haptonoom of uroloog.

Een voorbeeld van een oefening

Een voorbeeld staat op Thuisarts.nl, gebaseerd op materiaal van Rutgers en van de vereniging van seksuologen. Partners strelen en masseren elkaar om de beurt, bijvoorbeeld vijf minuten per persoon, zonder de geslachtsdelen en borsten aan te raken. Degene die gestreeld wordt, probeert te ontspannen en doet niets met eventuele opwinding. Na afloop bespreken ze wat ze fijn vonden en wat ze voelden. Thuisarts.nl noemt als doel dat partners leren samen te ontspannen, te genieten en te praten over wat ze voelen. Later kan een stap verder volgen.

Vergoeding in 2026

De NVVS beschrijft drie situaties:

Alleen een seksuele klacht, zonder psychische stoornis: mogelijk een gedeeltelijke vergoeding uit de aanvullende verzekering. Daarvoor is een verwijsbrief nodig, en je betaalt de rekening eerst zelf. Niet alle verzekeraars vergoeden seksuologische hulp.
Behandeling in de basis- of specialistische ggz: bij een psychische stoornis volgens de DSM-classificatie vergoedt het basispakket. Ook dan is een verwijsbrief nodig en gaat de zorg van het eigen risico af.
Medische klachten in het ziekenhuis: een seksuoloog die in een ziekenhuis werkt, wordt vergoed uit het basispakket, met eigen risico. Verwijzing kan via de huisarts of intern, bijvoorbeeld via een uroloog, gynaecoloog of psychiater.

Zorginstituut Nederland bevestigt dat geneeskundige ggz alleen uit het basispakket wordt vergoed bij een psychische stoornis volgens de DSM, met een verwijzing. Relatieproblemen vallen daar volgens het Zorginstituut niet onder. Het verplichte eigen risico is in 2026 € 385. De tarieven van seksuologen verschillen, schrijft Rutgers. De NVVS wijst erop dat aan haar overzicht geen rechten kunnen worden ontleend; de zorgverzekeraar en de hulpverlener weten wat in een specifieke situatie geldt.

Gaat het vooral om de relatie, dan is relatietherapie een andere mogelijkheid; zie relatietherapie. Bij somberheid of andere psychische klachten kun je terecht bij de huisarts. Alle artikelen staan in het overzicht intimiteit.

Bronnen

Rutgers (seksualiteit.nl). Naar de seksuoloog. seksualiteit.nl
Rutgers (seksualiteit.nl). De weg naar hulp. seksualiteit.nl
Rutgers (seksualiteit.nl). Naar de huisarts. seksualiteit.nl
NVVS. Vind betrouwbare hulp bij seksuele problemen. nvvs.info
NVVS. Seksuoloog NVVS. nvvs.info
NVVS. Vergoedingen zorg. nvvs.info
De Graaf, H., Kraan, Y., Oldenhof, A. & Joemmanbaks, F. (2024). Monitor Seksuele Gezondheid 2023. Rutgers. rutgers.nl (pdf)
Thuisarts.nl. Ik wil seksuele klachten bespreken met mijn huisarts. thuisarts.nl
Thuisarts.nl. Elkaar strelen en masseren (niet de penis, vagina, anus en borsten). thuisarts.nl
Zorginstituut Nederland. Geneeskundige ggz (Zvw). zorginstituutnederland.nl
Rijksoverheid. Welke zorg zit in het basispakket van de zorgverzekering? rijksoverheid.nl

Laatst gecontroleerd: 11 november 2026. Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.