Kleine gebaren in een relatie

Kleine gebaren zijn de gewone, dagelijkse dingen waarmee partners laten merken dat ze aan elkaar denken: koffie zetten, een berichtje sturen, iets onthouden wat de ander belangrijk vond. Onderzoek naar het dagelijks leven van stellen laat zien dat zulke momenten meetellen. Op dagen dat iemand dankbaar is voor een attent gebaar van de partner, voelen beide partners zich de dag erna meer verbonden. En concrete betrokken daden van de partner hangen samen met het gevoel begrepen en gesteund te worden, wat weer samengaat met meer intimiteit.

Wat zijn kleine gebaren?

Er bestaat geen vaste lijst. Het gaat om alles wat weinig tijd of moeite kost, maar laat zien dat iemand met de ander bezig is. Voorbeelden:

  • iets klaarzetten, zoals een kop thee of de jas als het regent;
  • een berichtje overdag, bijvoorbeeld om te vragen hoe een spannend gesprek ging;
  • iets onthouden en er later op terugkomen;
  • een klusje doen dat de ander vervelend vindt;
  • een aanraking in het voorbijgaan;
  • opkijken van de telefoon als de ander iets vertelt.

Veel van die gebaren passen bij een van de liefdestalen van Gary Chapman, zoals hulpvaardigheid, aanraking of tijd en aandacht. Deze pagina gaat niet over één liefdestaal, maar over wat onderzoek zegt over de kleine dagelijkse dingen in het algemeen.

Wat onderzoek zegt

Onderzoekers bestuderen kleine gebaren vaak met dagboekonderzoek. Stellen vullen dan een tijd lang elke dag, of zelfs meerdere keren per dag, een korte vragenlijst in. Zo is te zien wat er op een gewone dag gebeurt en hoe partners zich daarna voelen.

Dankbaarheid na een attent gebaar

Sara Algoe, Shelly Gable en Natalya Maisel volgden samenwonende stellen met een dagelijkse vragenlijst. Als iemand iets attents van de partner kreeg, voelde diegene zich dankbaar, maar soms ook ‘bij de ander in het krijt’. Bij mannen waren die gevoelens wat vaker gemengd dan bij vrouwen. Dankbaarheid bleek het belangrijkst. Op dagen met meer dankbaarheid voelden zowel de ontvanger als de gever zich de volgende dag meer verbonden en tevredener. De onderzoekers noemden dankbaarheid daarom een ‘booster shot’ voor de relatie. Hun artikel heet niet voor niets ‘It's the little things’: het zijn de kleine dingen.

Betrokken daden

In de relatiepsychologie heet het gevoel dat de partner je begrijpt, waardeert en voor je zorgt responsiveness: betrokkenheid of ‘responsiviteit’. Anik Debrot en collega's vroegen 102 jonge stellen een week lang vier keer per dag wat ze voor elkaar deden en hoe ze zich voelden. Hoe betrokken iemand de partner vond, hing samen met wat die partner concreet deed. Dat gevoel van betrokkenheid hing op zijn beurt samen met meer intimiteit, bij beide partners. Opvallend was ook dat mensen die zelf betrokken handelden, hun partner eveneens als betrokkener zagen. De titel van het artikel vat het samen: ‘Deeds matter’, daden tellen.

Natalya Maisel, Shelly Gable en Amy Strachman filmden 79 stellen terwijl ze elkaar iets vertelden over iets goeds of iets naars wat ze hadden meegemaakt. Betrokken reacties van de luisteraar hingen samen met het gevoel van de verteller dat de ander echt betrokken was. Dat gold zowel bij goed nieuws als bij slecht nieuws.

De gewone momenten

Janice Driver en John Gottman observeerden 49 pasgetrouwde stellen tijdens tien minuten avondeten en tijdens een gesprek over een meningsverschil. Stellen die tijdens die gewone momenten speels en enthousiast met elkaar omgingen, lieten in het moeilijke gesprek vaker humor en genegenheid zien. De onderzoekers schrijven dat de vluchtige momenten van het dagelijks leven een basis kunnen vormen voor grotere momenten in een relatie. Ze benadrukken wel dat hun onderzoek alleen een samenhang laat zien, geen oorzaak en gevolg.

Hoe partners liefde laten zien

Elizabeth Schoenfeld, Carrie Bredow en Ted Huston volgden echtparen 13 jaar lang. Vaak wordt gedacht dat vrouwen beter zijn in het tonen van liefde. In dit onderzoek lieten mannen en vrouwen even vaak genegenheid zien. Daarnaast waren er verschillen: bij de vrouwen in dit onderzoek ging liefde vooral samen met minder negatief gedrag, bij de mannen onder meer met samen vrije tijd doorbrengen en samen klussen in huis doen. Volgens de onderzoekers laten mannen en vrouwen hun liefde op meer manieren zien dan de clichés suggereren. Het ging om getrouwde stellen van een man en een vrouw. Of het bij andere stellen hetzelfde is, zegt het onderzoek niet.

Merkt de ander het op?

Een klein gebaar valt niet altijd op. Shelly Gable, Harry Reis en Geraldine Downey lieten 58 stellen dagelijks bijhouden wat ze zelf voor de ander deden en wat ze de ander zagen doen. Wat iemand zelf vond dat hij of zij had gedaan, en wat de partner had opgemerkt, telden allebei mee voor hoe ze zich die dag voelden en hoe tevreden ze waren. Bij positief en negatief gedrag zagen ze wel verschillende patronen.

Over hulp die de ontvanger juist niet opmerkt, zogenoemde onzichtbare steun, bestaat apart onderzoek. Dat staat op de pagina over hulpvaardigheid.

Waarom iemand iets doet

Niet elk klein gebaar voelt hetzelfde. Emily Impett, Shelly Gable en Letitia Anne Peplau onderzochten dagelijkse opofferingen in relaties, zoals iets doen wat iemand zelf liever niet wilde, omdat de ander het fijn vond. Het motief bleek belangrijk. Wie iets opgaf om de ander blij te maken of de relatie te versterken, voelde zich beter en was tevredener over de relatie. Wie iets opgaf om ruzie of teleurstelling te voorkomen, voelde zich juist slechter, en die relaties hielden minder vaak stand. Ook hoe iemand de motieven van de partner inschatte, hing samen met welzijn en tevredenheid.

Kleine gebaren zijn dus geen trucje dat altijd werkt. Uit deze onderzoeken komt een beeld naar voren waarin het gebaar zelf, de reden erachter en de manier waarop de ander het ervaart allemaal meetellen.

Kleine gebaren en andere vormen van liefde

Kleine gebaren gaan vaak samen met woorden. Over lieve en waarderende woorden gaat complimenten geven, over dank en erkenning in een relatie waardering tonen. Meer manieren waarop mensen liefde laten zien, staan in het overzicht liefde uiten.

Bronnen

  1. Algoe, S.B., Gable, S.L. & Maisel, N.C. (2010). It's the little things: Everyday gratitude as a booster shot for romantic relationships. Personal Relationships, 17(2), 217–233. doi.org/10.1111/j.1475-6811.2010.01273.x
  2. Debrot, A., Cook, W.L., Perrez, M. & Horn, A.B. (2012). Deeds matter: Daily enacted responsiveness and intimacy in couples' daily lives. Journal of Family Psychology, 26(4), 617–627. doi.org/10.1037/a0028666
  3. Maisel, N.C., Gable, S.L. & Strachman, A. (2008). Responsive behaviors in good times and in bad. Personal Relationships, 15(3), 317–338. doi.org/10.1111/j.1475-6811.2008.00201.x
  4. Driver, J.L. & Gottman, J.M. (2004). Daily marital interactions and positive affect during marital conflict among newlywed couples. Family Process, 43(3), 301–314. doi.org/10.1111/j.1545-5300.2004.00024.x
  5. Schoenfeld, E.A., Bredow, C.A. & Huston, T.L. (2012). Do men and women show love differently in marriage? Personality and Social Psychology Bulletin, 38(11), 1396–1409. doi.org/10.1177/0146167212450739
  6. Gable, S.L., Reis, H.T. & Downey, G. (2003). He said, she said: A quasi-signal detection analysis of daily interactions between close relationship partners. Psychological Science, 14(2), 100–105. doi.org/10.1111/1467-9280.t01-1-01426
  7. Impett, E.A., Gable, S.L. & Peplau, L.A. (2005). Giving up and giving in: The costs and benefits of daily sacrifice in intimate relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 89(3), 327–344. doi.org/10.1037/0022-3514.89.3.327

Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.

Verder lezen