Het huis na een scheiding

Wat er met het huis gebeurt na een scheiding of breuk, hangt af van drie dingen: is het een huur- of koopwoning, waren jullie getrouwd of woonden jullie samen, en wat hebben jullie afgesproken. Bij een huurwoning is een echtgenoot of geregistreerde partner volgens de wet medehuurder, en kan de rechter bij de scheiding bepalen wie huurder blijft. Bij een koopwoning blijft een van beiden wonen en koopt de ander uit, of wordt het huis verkocht. Het eigendom overdragen gaat via de notaris, en de bank moet instemmen als de vertrekkende partner van de hypotheek af wil. Wie vertrekt, heeft volgens de Belastingdienst vaak nog 2 jaar recht op hypotheekrenteaftrek.

Een huurwoning

Getrouwd of geregistreerd partner

Volgens artikel 7:266 van het Burgerlijk Wetboek is de echtgenoot of geregistreerde partner van een huurder vanzelf medehuurder, zolang die er woont. Het maakt niet uit wie het contract heeft getekend, of wanneer. Huurder en medehuurder zijn samen aansprakelijk voor de huur. Eindigt de huur voor de huurder, dan wordt de medehuurder huurder.

Bij een scheiding kan de rechter op verzoek bepalen wie van beiden huurder blijft, en vanaf welke datum. Woont een van beiden tijdelijk ergens anders omdat de rechter dat tijdens de scheiding zo heeft geregeld, of omdat jullie dat in verband met de scheiding samen hebben afgesproken, dan verandert dat niets aan zijn of haar positie als medehuurder. Volgens Volkshuisvesting Nederland moet wie de huur voortzet de verhuurder over de nieuwe situatie informeren.

Samenwonend

Voor ongetrouwde stellen hangt het af van het contract. Staan beide namen erop, dan zijn jullie allebei huurder. Is een van beiden medehuurder geworden, dan vervalt dat medehuurderschap als die persoon ergens anders gaat wonen. Vertrekt juist de huurder, dan wordt de medehuurder volgens Volkshuisvesting Nederland in principe vanzelf huurder. De verschillende vormen staan in samen huren.

Wie mag er blijven wonen?

Tijdens een echtscheiding kunnen partners samen afspreken wie in het huis blijft. Lukt dat niet, dan kan de advocaat de rechter vragen om een tijdelijke beslissing, een voorlopige voorziening. Hoe dat werkt, staat in scheiden: de eerste stappen.

Ook na de scheiding kan de rechter iets regelen. Volgens artikel 1:165 van het Burgerlijk Wetboek kan de rechter bepalen dat de ex-echtgenoot die in een woning van de ander of van beiden woont, daar nog 6 maanden na de inschrijving van de scheiding mag blijven. Dat geldt ook voor de inboedel, en daar staat een redelijke vergoeding tegenover.

Een koopwoning

Van wie het huis is, hangt af van hoe jullie getrouwd waren of wat jullie hebben vastgelegd. Wie vóór 2018 zonder huwelijkse voorwaarden trouwde, is in gemeenschap van goederen getrouwd. Wie vanaf 1 januari 2018 trouwde, in beperkte gemeenschap. Wat er met het huis gebeurt, komt in de afspraken bij de scheiding te staan.

Uitkopen of verkopen

Er zijn grofweg twee mogelijkheden. Een van beiden blijft in het huis en betaalt de ander diens deel van de waarde. Of het huis wordt verkocht, en de opbrengst wordt na aflossing van de hypotheek verdeeld. Volgens Notaris.nl moet een notaris het aanpassen als een huis van twee mensen op naam van één persoon komt.

Zijn jullie het niet eens, dan kan de rechter beslissen. Volgens artikel 3:185 van het Burgerlijk Wetboek kan de rechter het huis toedelen aan een van beiden, die dan de overwaarde aan de ander vergoedt. De rechter kan ook bepalen dat het huis wordt verkocht en de netto-opbrengst wordt verdeeld. Daarbij weegt de rechter de belangen van beide partijen.

De hypotheek

Wie samen een huis koopt en samen eigenaar is, is volgens Notaris.nl meestal allebei aansprakelijk voor de hypotheekschuld. Bij leningen die partners samen afsluiten, zijn ze soms allebei ‘hoofdelijk aansprakelijk’: de schuldeiser kan het hele bedrag bij ieder van beiden innen. Volgens het Nibud eindigt die aansprakelijkheid niet vanzelf door de scheiding, en ook niet door wat er in het echtscheidingsconvenant staat. Het Nibud verwijst voor de mogelijkheden naar de bank. Notaris.nl noemt het in zijn brochure belangrijk om met de bank afspraken te maken, zodat wie vertrekt niet meer aansprakelijk is voor de hypotheek.

Overdrachtsbelasting

Wie bij een scheiding eigenaar wordt van een woning die van beide echtgenoten of geregistreerde partners was, betaalt geen overdrachtsbelasting. Volgens de Belastingdienst geldt dat alleen als de woning in een algehele of beperkte gemeenschap van goederen viel. In andere situaties kan de notaris vertellen wat er geldt.

Belasting en hypotheekrenteaftrek

Een scheiding heeft fiscale gevolgen. Wie de eigen woning verlaat, heeft volgens de Belastingdienst vaak nog 2 jaar recht op aftrek van de hypotheekrente. Koopt die persoon meteen een nieuw huis, dan kan de rente maximaal 2 jaar voor beide woningen worden afgetrokken. Dezelfde regels gelden voor ongetrouwde samenwoners die uit elkaar gaan.

Hoeveel rente iemand aftrekt, hangt af van het eigen deel in de hypotheekschuld. Wie voor 60 procent in de schuld zit, trekt 60 procent van de rente af. Het eigenwoningforfait hangt af van het eigen deel in het eigendom. Betaalt de vertrokken partner ook de rente over het deel van de ex, dan kan dat volgens de Belastingdienst als partneralimentatie worden afgetrokken. De ex geeft het dan op als ontvangen alimentatie. Meer daarover staat in alimentatie.

Samenwonend zonder huwelijk

Voor samenwoners heeft de wet bij uit elkaar gaan bijna niets geregeld, meldt Notaris.nl. Er is geen gemeenschap van goederen: wat van een van beiden is, blijft van die persoon. Een samenlevingscontract kan afspraken bevatten over het huis. Bijvoorbeeld wie welk deel van de koopsom heeft betaald, of degene die meer inlegde dat terugkrijgt, en hoe de overwaarde wordt verdeeld. Meer daarover staat in samenlevingscontract beëindigen.

Zijn jullie samen eigenaar zonder afspraken, dan geldt het gewone recht voor gezamenlijk bezit. Volgens artikel 3:178 van het Burgerlijk Wetboek kan ieder van beiden op elk moment verdeling vragen. Komen jullie er niet uit, dan kan de rechter beslissen, op dezelfde manieren als hierboven. Woont een van beiden in het koophuis van de ander, dan wordt die volgens Notaris.nl alleen mede-eigenaar via een akte van levering bij de notaris. Hoe samen kopen werkt, staat in samen een huis kopen.

Huurtoeslag na het uit elkaar gaan

Wie na de breuk een huis huurt, kan volgens de Belastingdienst huurtoeslag krijgen zodra jullie apart wonen. De adreswijziging moet dan eerst bij de gemeente zijn doorgegeven. Dat geldt ook voor wie eerder nooit toeslag kreeg.

Deze regels gelden in 2026. Elke situatie is anders. Een notaris kan uitleggen wat er bij een koopwoning in een bepaalde situatie geldt. Over huur geeft Volkshuisvesting Nederland informatie. Meer over uit elkaar gaan staat in het overzicht liefdesverdriet.

Bronnen

1. Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikel 266 (geldend in 2026). wetten.overheid.nl
2. Burgerlijk Wetboek Boek 1, artikel 165. wetten.overheid.nl
3. Burgerlijk Wetboek Boek 3, artikelen 178 en 185. wetten.overheid.nl
4. Volkshuisvesting Nederland. Positie van de echtgenoot en de medehuurder. volkshuisvestingnederland.nl
5. Belastingdienst. U gaat uit elkaar en hebt een eigen woning. belastingdienst.nl
6. Belastingdienst. Eigendom van de woning en aandeel in de eigenwoningschuld. belastingdienst.nl
7. Belastingdienst. Ongehuwd samenwonen en uit elkaar gaan. belastingdienst.nl
8. Belastingdienst. In welke situaties betaalt u geen overdrachtsbelasting? belastingdienst.nl
9. Belastingdienst, Dienst Toeslagen. Kan ik een toeslag krijgen nu ik gescheiden ben? belastingdienst.nl
10. Notaris.nl (KNB). Samen verder: wat er volgens de wet geregeld is bij samenwonen, trouwen en geregistreerd partnerschap (brochure). notaris.nl (pdf)
11. Notaris.nl (KNB). Samenwonen. notaris.nl
12. Nibud. Geldzaken tijdens en na een scheiding. nibud.nl
13. De Rechtspraak. Kosten procedure echtscheiding (vraag over beperkte gemeenschap van goederen). rechtspraak.nl

Laatst gecontroleerd: 11 november 2026. Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.