Wat kost scheiden?

Wie in 2026 via de rechter scheidt, betaalt griffierecht aan de rechtbank: € 341 voor een particulier, of € 93 voor iemand met een laag inkomen. Bij een gezamenlijk verzoek via één advocaat wordt dat bedrag één keer geheven. Daarbovenop komen de kosten van een advocaat en eventueel een mediator. Die tarieven zijn vrij. Een mediator kost volgens de Rijksoverheid gemiddeld ongeveer € 150 per uur zonder btw. Mensen met een laag inkomen kunnen subsidie krijgen via de Raad voor Rechtsbijstand. Ze betalen dan een eigen bijdrage, die voor een advocaat bij een scheiding in 2026 tussen € 448 en € 1.120 ligt.

Griffierecht in 2026

Griffierecht is het bedrag dat de rechtbank vraagt voor het behandelen van een zaak. Een verzoek om echtscheiding is volgens de Rechtspraak een zaak ‘van onbepaalde waarde’, omdat het niet om een geldbedrag gaat. Daarvoor gelden in 2026 deze tarieven:

In familiezaken betalen zowel de partij die de zaak begint als de partij die zich verweert griffierecht. Bij een eenzijdig verzoek betaalt de partner die een verweerschrift indient dus ook. Dienen beide partners samen één verzoek in via dezelfde advocaat, dan wordt het griffierecht volgens artikel 15 van de Wet griffierechten burgerlijke zaken maar één keer geheven. Is een van beiden onvermogend en de ander niet, dan geldt het gewone tarief.

Het griffierecht moet binnen 4 weken na het indienen van het verzoek betaald zijn. Volgens de Rijksoverheid schiet de advocaat het meestal voor en rekent het daarna door. Het lage tarief geldt voor wie een toevoeging of een inkomensverklaring van de Raad voor Rechtsbijstand meestuurt. Met een laag inkomen is bij de gemeente ook bijzondere bijstand voor de griffiekosten aan te vragen. De gemeente beslist daarover.

Gaat het later om alimentatie, bijvoorbeeld om die te laten wijzigen, dan is dat een nieuwe procedure met opnieuw griffierecht.

Advocaat en mediator

Voor een echtscheiding is altijd een advocaat nodig. Hoe dat verloopt, staat in scheiden: de eerste stappen. Advocaten bepalen zelf hun tarief, meldt de Rijksoverheid. Er is geen officiële bron met een gemiddeld bedrag voor een advocaat bij een scheiding. Partners die het eens zijn, kunnen samen één advocaat nemen. Bij een conflict heeft ieder een eigen advocaat nodig.

Ook mediators hebben ieder hun eigen tarief. Volgens de Rijksoverheid hangen de kosten af van het uurtarief, de duur van de gesprekken en het aantal gesprekken. Gemiddeld kost een mediator ongeveer € 150 per uur zonder btw. Partners spreken vooraf af hoe ze de kosten verdelen. Dat komt in de mediationovereenkomst te staan. Wat mediation is en hoe het werkt, staat in mediation.

Loopt de rechtszaak al en kiezen partners alsnog voor mediation? Dan betaalt de overheid mee. Wie geen recht heeft op gesubsidieerde rechtsbijstand, krijgt dan een startbijdrage: de eerste 2,5 uur mediation zijn gratis. Het al betaalde griffierecht krijg je daarbij niet terug.

Een rechtsbijstandsverzekering vergoedt soms een deel van de kosten. Dat verschilt per verzekeraar.

Gesubsidieerde rechtsbijstand en eigen bijdrage

Bij een laag inkomen en weinig vermogen betaalt de overheid een deel van de kosten van een advocaat of mediator. Dat heet gesubsidieerde rechtsbijstand, of een ‘toevoeging’. De Raad voor Rechtsbijstand regelt dit. Je vraagt het niet zelf aan: de advocaat of mediator doet dat.

Inkomen en vermogen

De Raad kijkt naar het inkomen en vermogen van twee jaar eerder, het peiljaar. Voor aanvragen in 2026 is dat 2024. Woon je samen met een nieuwe partner, dan telt diens inkomen ook mee. Was het vermogen in box 3 in 2024 hoger dan € 36.952 per persoon, dan is er geen recht op subsidie. Is het inkomen nu duidelijk lager dan in het peiljaar, dan kan peiljaarverlegging worden aangevraagd.

Eigen bijdrage voor een advocaat

Voor een advocaat bij een echtscheiding, het verbreken van samenwonen, boedelscheiding, omgang, alimentatie of gezag geldt een hogere eigen bijdrage dan voor andere zaken. Dit zijn de bedragen die in 2026 gelden:

In bepaalde zaken geeft de Raad automatisch € 69 korting op de eigen bijdrage voor een advocaat. De eigen bijdrage betaal je rechtstreeks aan de advocaat. Wie van advocaat wisselt, of wiens advocaat extra uren nodig heeft, betaalt opnieuw een eigen bijdrage, dan zonder korting. Voor wie de hogere bijdrage bij een scheiding niet kan betalen, heeft de Raad een aparte regeling met voorwaarden.

Mediator en kort advies

Voor een gesubsidieerde mediator is de eigen bijdrage lager: € 69 bij een inkomen tot en met € 25.200 (alleenstaand) of € 35.000 (samen of eenoudergezin), en € 138 daarboven tot € 35.400 of € 50.000. Voor kort advies van een advocaat, maximaal drie uur, bestaat de Lichte Advies Toevoeging. Bij een scheiding is de eigen bijdrage daarvoor € 141 of € 187. Op deze twee vormen geldt de korting van € 69 niet.

Levert de procedure je geld op, bijvoorbeeld door de verdeling van bezittingen, dan kan de Raad achteraf bekijken of je de kosten zelf kunt betalen. Dat heet resultaatsbeoordeling.

Kosten naast de procedure

De procedure is niet de enige kostenpost. De Raad voor Rechtsbijstand noemt ook uittreksels van de gemeente. Het Nibud wijst op verhuiskosten, het verdelen van de inboedel en een nieuwe begroting. Twee huishoudens zijn duurder dan één, schrijft het Nibud. Tegelijk kunnen sommige uitgaven lager worden, en kan er recht ontstaan op toeslagen. Het Nibud heeft daarvoor de gratis tool Geldplan Scheiden.

Wat er met een koopwoning of huurhuis gebeurt, en welke kosten daarbij horen, staat in het huis na een scheiding. Over de maandelijkse bijdragen aan kinderen of een ex-partner gaat alimentatie.

De bedragen hierboven gelden in 2026. Wat een scheiding in een bepaalde situatie kost, verschilt sterk. Volgens het Nibud kun je met vragen over recht en regels gratis terecht bij het Juridisch Loket, telefonisch via 0800-8020. Meer artikelen over uit elkaar gaan staan in het overzicht liefdesverdriet.

Bronnen

1. De Rechtspraak. Kosten procedure echtscheiding. rechtspraak.nl
2. De Rechtspraak. Griffierecht bij civiele zaken, tarieven 2026 en 2025. rechtspraak.nl
3. De Rechtspraak. Kosten procedure alimentatie. rechtspraak.nl
4. Wet griffierechten burgerlijke zaken, artikel 15 (geldend vanaf 1 januari 2026). wetten.overheid.nl
5. Rijksoverheid. Welke kosten betaal ik bij een scheiding? rijksoverheid.nl
6. Rijksoverheid. Wat kost mediation? rijksoverheid.nl
7. Raad voor Rechtsbijstand. Eigen bijdrage. rechtsbijstand.nl
8. Raad voor Rechtsbijstand. Korting op eigen bijdrage. rechtsbijstand.nl
9. Raad voor Rechtsbijstand. Andere kosten. rechtsbijstand.nl
10. Nibud. Geldzaken tijdens en na een scheiding. nibud.nl
11. Nibud. Uit elkaar. nibud.nl

Laatst gecontroleerd: 11 november 2026. Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.