Sleur in je relatie

Sleur is het gevoel dat een relatie voorspelbaar en saai is geworden: dezelfde dagen, dezelfde gesprekken, weinig nieuws. Psychologen noemen dat relationele verveling. In een Amerikaans onderzoek dat getrouwde stellen negen jaar volgde, waren stellen die zich verveelden later minder tevreden over hun huwelijk. Onderzoek laat ook zien dat samen nieuwe en spannende dingen doen samenhangt met minder verveling en meer tevredenheid. Tegelijk maakt verveling het juist lastiger om zulke dingen te gaan doen.

Wat verstaan onderzoekers onder sleur?

Psychologen Cheryl Harasymchuk en Beverley Fehr vroegen mensen welke kenmerken volgens hen bij verveling in een relatie horen. Kenmerken als ‘geen interesse meer in de partner’ en ‘niet meer spannend’ werden gezien als het meest typisch. ‘Niets met elkaar gemeen hebben’ en ‘te veel op elkaar lijken’ vonden mensen juist niet typisch. In vervolgonderzoeken herkenden deelnemers verveling vooral aan die typische kenmerken. Ze zagen verveling ook als iets anders dan ruzie of conflict.

Sleur gaat dus vooral over een gebrek aan spanning en interesse, niet over verschillen tussen partners. Een relatie kan rustig en zonder ruzie zijn, en toch als saai voelen.

Waarom sleur ontstaat

Gewenning

Psychologen Katherine Jacobs Bao en Sonja Lyubomirsky beschrijven in een theoretisch artikel uit 2013 hoe mensen wennen aan positieve veranderingen in hun leven, ook aan een nieuwe relatie. Wat eerst bijzonder was, wordt gewoon. Volgens hun model gaat die gewenning langzamer als er in een relatie meer positieve momenten zijn, als die momenten afwisselend zijn, als verwachtingen niet steeds hoger worden en als partners elkaar blijven waarderen. Het gaat om een model op basis van eerder onderzoek, niet om een nieuw experiment. Over dat laatste punt gaat ook waardering tonen.

Verwachtingen

Ook verwachtingen spelen mee. In onderzoek van Harasymchuk en collega's uit 2021 zagen mensen sneller verveling in een relatie als die minder groei bood dan verwacht: weinig nieuwe ervaringen, weinig samen ontdekken. Dat gold voor beschreven relaties van anderen en voor hun eigen relatie. Bood de eigen relatie juist minder veiligheid en zekerheid dan verwacht, dan meldden mensen meer conflict.

Sleur en tevredenheid op de lange termijn

Irene Tsapelas, Arthur Aron en Terri Orbuch volgden 123 getrouwde stellen in de Verenigde Staten. In het zevende jaar van hun huwelijk werd gevraagd hoe vaak ze de afgelopen maand het gevoel hadden dat hun huwelijk ‘in een sleur’ zat: steeds dezelfde dingen doen en zelden iets spannends samen. Negen jaar later, in het zestiende huwelijksjaar, werden ze opnieuw ondervraagd.

Bij stellen die zich in jaar zeven verveelden, was de tevredenheid in jaar zestien sterker gedaald. Bij stellen die zich niet verveelden, daalde de tevredenheid maar een beetje, zoals gebruikelijk. Andersom gold het niet: een lagere tevredenheid in jaar zeven voorspelde geen latere verveling. Volgens de onderzoekers leek verveling de nabijheid tussen partners te verkleinen, en die kleinere nabijheid ging samen met minder tevredenheid. Het gaat om één groep Amerikaanse stellen, dus de uitkomst geldt niet automatisch voor iedereen.

Wat onderzoek zegt over samen nieuwe dingen doen

Volgens het zelfexpansiemodel van Arthur en Elaine Aron leren partners in het begin van een relatie veel nieuws via elkaar. Tevredenheid en liefde zijn dan vaak hoog. Na een tijd is de ander bekend en zijn er minder nieuwe ervaringen. Samen iets nieuws en uitdagends doen zou dat gevoel deels kunnen terugbrengen. Verschillende onderzoeken hebben dat getest.

Spannend of prettig

In een onderzoek uit 1993 werden 53 getrouwde stellen willekeurig in drie groepen verdeeld. Tien weken lang deden ze elke week anderhalf uur samen iets wat ze zelf spannend vonden, of iets wat ze zelf prettig vonden. Een derde groep deed niets bijzonders. Stellen die spannende dingen deden, waren daarna meer tevreden dan stellen die prettige dingen deden. Alleen meer tijd samen, met welke activiteit dan ook, maakte geen duidelijk verschil.

Een programma van vier weken

Onderzoekers Kimberley Coulter en John Malouff deden een vergelijkbaar experiment met 101 stellen. De helft volgde vier weken een online programma. Die stellen kregen ideeën voor spannende activiteiten en de opdracht om samen anderhalf uur per week iets spannends te doen. De andere helft stond op een wachtlijst. Na vier weken ervoeren de stellen uit het programma meer spanning in hun relatie, meer positieve gevoelens en meer tevredenheid. Vier maanden later scoorden ze nog steeds hoger dan aan het begin.

Verveling als drempel

Juist als een relatie saai voelt, is het lastiger om iets nieuws te beginnen. Harasymchuk en collega's volgden 122 stellen drie weken lang met een dagboek en drie maanden later nog een keer. Op dagen met meer verveling deden partners minder vaak iets spannends samen, en als ze het deden, vonden ze het minder leuk. Minder plezierige activiteiten gingen samen met minder passie op die dag. Stellen die minder spannende dingen samen deden, hadden na drie maanden ook minder passie.

In een ander onderzoek zeiden mensen dat stellen bij verveling iets nieuws ‘zouden moeten’ doen. Toen onderzoekers keken naar wat mensen zelf van plan waren, bleek dat niet zo duidelijk. Wel was er een vast patroon: wie zich in de relatie verveelde, was minder geneigd om vertrouwde, geruststellende dingen samen te doen.

Ideeën voor een avond samen staan in de date-idee generator. Over een vaste avond samen, en wat onderzoek daarover zegt, gaat date night.

Kan verliefdheid in een lange relatie blijven?

Bianca Acevedo en Arthur Aron bekeken in 2009 of romantische liefde, met intensiteit, betrokkenheid en seksuele interesse, kan blijven bestaan in een lange relatie. In een overzicht van 25 onderzoeken hing romantische liefde in zowel korte als lange relaties sterk samen met tevredenheid. Het obsessieve deel van verliefdheid, zoals steeds aan de ander moeten denken, hing in lange relaties juist samen met minder tevredenheid, en in korte relaties met meer. In een grote groep stellen uit de gewone bevolking was er een deel dat heel veel romantische liefde rapporteerde, zonder dat obsessieve deel. Over lichamelijke en emotionele nabijheid na jaren samen gaat intimiteit in een lange relatie.

Als het meer is dan sleur

Sleur is iets anders dan langzaam uit elkaar groeien, al kunnen ze samengaan. Over signalen en oorzaken daarvan gaat uit elkaar groeien. Ook is verveling in een relatie iets anders dan langdurige somberheid of lusteloosheid. Bij zulke klachten kun je terecht bij je huisarts. Meer over het dagelijks leven als stel staat in het overzicht relatie.

Bronnen

  1. Tsapelas, I., Aron, A. & Orbuch, T. (2009). Marital boredom now predicts less satisfaction 9 years later. Psychological Science, 20(5), 543–545. doi.org/10.1111/j.1467-9280.2009.02332.x
  2. Stony Brook University (2009). Boredom in marriage today leads to reduced satisfaction even nine years later. Persbericht via Newswise. newswise.com
  3. Harasymchuk, C. & Fehr, B. (2013). A prototype analysis of relational boredom. Journal of Social and Personal Relationships, 30(5), 627–646. doi.org/10.1177/0265407512464483
  4. Bao, K.J. & Lyubomirsky, S. (2013). Making it last: Combating hedonic adaptation in romantic relationships. The Journal of Positive Psychology, 8(3), 196–206. doi.org/10.1080/17439760.2013.777765
  5. Harasymchuk, C., Peetz, J., Fehr, B. & Chowdhury, S. (2021). Worn out relationship? The role of expectations in judgments of relational boredom. Personal Relationships, 28(1), 80–98. doi.org/10.1111/pere.12354
  6. Harasymchuk, C., Walker, D.L., Muise, A. & Impett, E.A. (2021). Planning date nights that promote closeness: The roles of relationship goals and self-expansion. Journal of Social and Personal Relationships, 38(5), 1692–1709. doi.org/10.1177/02654075211000436
  7. Reissman, C., Aron, A. & Bergen, M.R. (1993). Shared activities and marital satisfaction: Causal direction and self-expansion versus boredom. Journal of Social and Personal Relationships, 10(2), 243–254. doi.org/10.1177/026540759301000205
  8. Coulter, K. & Malouff, J.M. (2013). Effects of an intervention designed to enhance romantic relationship excitement: A randomized-control trial. Couple and Family Psychology: Research and Practice, 2(1), 34–44. doi.org/10.1037/a0031719
  9. Harasymchuk, C., Lonn, A., Impett, E.A. & Muise, A. (2022). Relational boredom as an obstacle for engaging in exciting shared activities. Personal Relationships, 29(2), 350–365. doi.org/10.1111/pere.12421
  10. Harasymchuk, C., Cloutier, A., Peetz, J. & Lebreton, J. (2017). Spicing up the relationship? The effects of relational boredom on shared activities. Journal of Social and Personal Relationships, 34(6), 833–854. doi.org/10.1177/0265407516660216
  11. Acevedo, B.P. & Aron, A. (2009). Does a long-term relationship kill romantic love? Review of General Psychology, 13(1), 59–65. doi.org/10.1037/a0014226

Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.

Verder lezen