Uit elkaar groeien

Uit elkaar groeien betekent dat partners langzaam minder met elkaar delen, zonder één grote ruzie of breuk. Ze leven meer naast elkaar dan met elkaar. Het komt in veel relaties weleens voor. Onderzoek laat zien dat de tevredenheid over een relatie gemiddeld in de eerste jaren daalt en later vaak weer stijgt, dus een dip is niet automatisch het einde. Stellen reageren er verschillend op: sommigen zoeken elkaar weer op, anderen kiezen voor relatietherapie, en voor een deel is het een reden om uit elkaar te gaan.

Signalen van uit elkaar groeien

Uit elkaar groeien gaat sluipend. Daardoor valt het vaak pas laat op. Mogelijke signalen:

  • Gesprekken gaan vooral over praktische zaken. Boodschappen, de planning, de kinderen. Over hoe het echt gaat, wordt nauwelijks gepraat.
  • Belangrijke dingen worden eerst met iemand anders gedeeld. Goed nieuws of zorgen gaan eerder naar een vriend of collega dan naar de partner.
  • Er zijn weinig gedeelde momenten. Ieder heeft eigen avonden, eigen vrienden, eigen schermen.
  • Weinig ruzie, maar ook weinig warmte. Het is rustig, maar op een vlakke manier.
  • Een gezamenlijke toekomst is moeilijk voor te stellen. Of partners blijken heel verschillende dingen te willen.
  • Een gevoel van alleen zijn, ook samen. Daarover gaat ook niet meer praten met je partner.

Eén zo'n signaal zegt nog niet zoveel. Iedere relatie kent drukke periodes waarin partners elkaar minder zien. Het verschil zit in de vraag of het een tijdelijke fase is, of een patroon dat al lang zo is.

Hoe komt het?

Meestal is er niet één oorzaak, maar een optelsom van kleine dingen.

Tevredenheid daalt in veel relaties eerst wat

Onderzoekers brachten 165 onderzoeken met samen ruim 165.000 deelnemers bij elkaar. Gemiddeld daalde de tevredenheid over de relatie in de eerste tien jaar. Rond tien jaar lag een dieptepunt. Daarna steeg de tevredenheid weer tot ongeveer twintig jaar, en daalde ze opnieuw. Ook naar leeftijd was er een dal: tevredenheid daalde van 20 tot 40 jaar en nam daarna weer toe tot ongeveer 65 jaar. Of er kinderen waren, speelde ook een rol. Dit zijn gemiddelden. Ze laten wel zien dat een dip veel voorkomt.

Sleur en verveling

Als alles voorspelbaar wordt, kan verveling ontstaan. Onderzoek van de psycholoog Arthur Aron en collega's liet zien dat stellen die samen vaker spannende of nieuwe dingen deden, tevredener waren over hun relatie. Verveling in de relatie leek daarbij een rol te spelen. Over dit onderwerp gaat ook sleur doorbreken.

Allebei veranderen

Mensen veranderen, door werk, kinderen, verhuizen, ziekte, rouw of gewoon ouder worden. Als partners die veranderingen niet met elkaar delen, kunnen ze elkaar onderweg kwijtraken. Dat ligt meestal niet aan één van beiden.

Weinig tijd voor elkaar

Als er steeds iets belangrijkers is, schuift de relatie naar achteren. Dat voelt eerst niet als een probleem, maar na een tijd kan de band dunner zijn geworden.

Redenen voor scheiding zijn veranderd

Nederlandse onderzoekers keken naar de redenen die ruim 1.700 gescheiden mensen gaven voor hun scheiding. In de loop van de tijd werden vaker redenen genoemd die over de relatie zelf en over psychologische kwesties gaan. Zware redenen zoals geweld en ontrouw werden juist minder vaak genoemd.

Wat onderzoek zegt over weer dichter bij elkaar komen

Samen nieuwe dingen doen

In de experimenten van Aron en collega's waren stellen al tevredener over hun relatie nadat ze zeven minuten samen een nieuwe, uitdagende opdracht hadden gedaan. Stellen die een saaiere opdracht deden, gingen er minder op vooruit. Het gaat om een kort effect in een lab, maar het past bij het idee dat nieuwe ervaringen een relatie een impuls kunnen geven.

Praten over patronen

Stichting MIND noemt bij relatieproblemen open praten over gevoelens, ideeën en verwachtingen, samen negatieve patronen doorbreken, tijd voor elkaar maken en elkaar ruimte geven. Ook nagaan of verwachtingen realistisch zijn, staat in die lijst. Ook trouw blijven aan jezelf staat erin, naast samen tijd doorbrengen.

Voor wie eerst zelf op een rij wil zetten hoe de relatie ervoor staat, is er de relatie-check.

Relatietherapie

Sommige stellen kiezen voor relatietherapie, bijvoorbeeld als gesprekken steeds vastlopen. Een grote samenvatting van onderzoek, met 58 studies, liet zien dat relatietherapie gemiddeld een groot effect heeft op hoe tevreden stellen zijn. Ook communicatie en emotionele nabijheid verbeterden, en die winst bleef bij latere metingen meestal behouden. Stellen die op een wachtlijst stonden, gingen er in die tijd niet vanzelf op vooruit.

Bij somberheid, slecht slapen of veel eenzaamheid kun je terecht bij je huisarts. Die kan zo nodig doorverwijzen. Anoniem praten kan bij de MIND Hulplijn (0900-1450).

Als het niet meer gaat

Soms blijkt na gesprekken dat partners echt iets anders willen, of dat een van beiden geen energie meer heeft om het te proberen. Uit elkaar gaan is dan een van de mogelijkheden. Dat hoeft geen mislukking te zijn: een relatie kan een tijd goed zijn geweest, en nu niet meer.

Over die twijfel gaat twijfelen aan je relatie. Wat er komt kijken bij stoppen, staat bij een relatie beëindigen. Meer over moeilijke periodes staat in het overzicht relatieproblemen.

Bronnen

  1. Bühler, J.L., Krauss, S. & Orth, U. (2021). Development of relationship satisfaction across the life span: A systematic review and meta-analysis. Psychological Bulletin, 147(10), 1012–1053. doi.org/10.1037/bul0000342
  2. Aron, A., Norman, C.C., Aron, E.N., McKenna, C. & Heyman, R.E. (2000). Couples’ shared participation in novel and arousing activities and experienced relationship quality. Journal of Personality and Social Psychology, 78(2), 273–284. doi.org/10.1037/0022-3514.78.2.273
  3. De Graaf, P.M. & Kalmijn, M. (2006). Divorce motives in a period of rising divorce: Evidence from a Dutch life-history survey. Journal of Family Issues, 27(4), 483–505. doi.org/10.1177/0192513x05283982
  4. Roddy, M.K., Walsh, L.M., Rothman, K., Hatch, S.G. & Doss, B.D. (2020). Meta-analysis of couple therapy: Effects across outcomes, designs, timeframes, and other moderators. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 88(7), 583–596. doi.org/10.1037/ccp0000514
  5. MIND. Tips bij relatieproblemen. wijzijnmind.nl (pdf)

Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.