Zeggen dat je iemand leuk vindt
Zeggen dat je iemand leuk vindt, is voor bijna iedereen spannend. Onderzoek laat zien dat mensen daardoor vaak afwachten, terwijl ze het afwachten van de ander uitleggen als gebrek aan interesse. Zo kunnen twee mensen die elkaar leuk vinden allebei blijven wachten. Mensen zeggen het op verschillende manieren: onder vier ogen of via een bericht, als uitnodiging om af te spreken of als mededeling zonder vraag.
Waarom het zo moeilijk is
Wie het zegt, stelt zich kwetsbaar op zonder te weten wat er terugkomt. Daardoor wachten veel mensen af. Zou de ander het niet eerst laten merken?
Psychologen Jacquie Vorauer en Rebecca Ratner deden er zes onderzoeken naar, met in totaal 544 deelnemers. Mensen verklaarden hun eigen afwachtende houding uit angst voor afwijzing. Maar als de ander afwachtte, dachten ze dat die persoon gewoon geen interesse had. Iedereen denkt dus: ik durf niet, maar de ander wil niet. Psychologen noemen zo'n gedeelde misvatting pluralistic ignorance.
Daar komt nog iets bij. Uit onderzoek naar gesprekken tussen mensen die elkaar net leerden kennen, blijkt dat mensen onderschatten hoe leuk de ander hen vindt. De onderzoekers noemen dat de liking gap. Bij studenten die samen in een studentenhuis woonden, hield die kloof zelfs maanden aan. Dat onderzoek ging niet over verliefdheid, maar het laat zien dat mensen de indruk die ze maken vaak te somber inschatten.
Wat vooraf meespeelt
Er bestaan signalen dat iemand je leuk vindt. Ze geven geen zekerheid, maar wel een idee. Daarnaast verschilt de situatie per persoon:
- Heeft de ander een relatie? Daarover gaat verliefd op iemand die bezet is.
- Is de ander een goede vriend of vriendin? Dan staat de vriendschap ook op het spel.
- Is de ander een collega, of is er een verschil in positie op het werk? Dan ligt het gevoeliger.
Ook wat iemand wil, verschilt. Voor de een gaat het erom dat de ander het weet. Een ander wil afspreken of hoopt op een relatie. Dat bepaalt vaak ook hoe iemand het zegt.
Manieren waarop mensen het zeggen
Onder vier ogen
In het echt zeggen is persoonlijk, en de reactie van de ander is meteen te zien. Op een rustig moment zonder haast en zonder anderen erbij is er voor allebei meer ruimte om te reageren.
Via een bericht
Een bericht kan minder spannend voelen dan het in het echt zeggen. Het geeft de ander ook de tijd om rustig na te denken voordat hij of zij antwoordt.
Voorbeelden van hoe het klinkt
Ter illustratie drie manieren om het te verwoorden, elk met een andere toon:
- als uitnodiging: ‘Ik vind het altijd leuk om met je te praten. Zullen we een keer samen iets gaan drinken?’
- als open vraag: ‘Ik vind je meer dan alleen leuk als vriend. Hoe zie jij dat?’
- als mededeling zonder vraag: ‘Ik vind je echt leuk. Je hoeft er nu niks mee, ik wilde het je gewoon laten weten.’
Het verschil zit vooral in de druk. Een mededeling zonder vraag vraagt geen direct antwoord. Een uitnodiging om af te spreken is concreter en makkelijker om ja of nee op te zeggen.
Vormen die druk kunnen geven
Sommige manieren maken het voor de ander lastiger om eerlijk te reageren. Een grote verklaring of een groots gebaar, zeker in het openbaar waar anderen meekijken, kan voelen als druk om ja te zeggen. Het via een ander laten doorgeven maakt het onpersoonlijk. En wie het als grap brengt, laat de ander in het ongewisse of het gemeend is.
Het antwoord
Ja
Na een ja volgt vaak een eerste afspraak. Over wat er daarna komt, gaat het overzicht daten. Ook de eerste kus komt dan vaak in beeld.
Twijfel
Soms weet de ander het nog niet. Twijfel is geen nee en ook geen ja. Sommige mensen geven de ander dan bewust bedenktijd, met een zin als ‘Denk er rustig over na, het is goed’.
Nee
Een nee doet pijn. Wat daarbij weinig bekend is: nee zeggen is voor de ander vaak ook niet makkelijk. Psychologen Joel, Teper en MacDonald lieten zien dat mensen minder snel iemand afwijzen dan ze zelf denken, deels omdat ze de ander niet willen kwetsen. Een duidelijk nee is dus vaak met moeite gegeven. Over wat een afwijzing met mensen doet, gaat afgewezen worden.
Wie zet de eerste stap?
Dat kan iedereen zijn, ongeacht gender of leeftijd. Veel mensen denken dat vrouwen in een relatie als eerste ‘ik hou van je’ zeggen. Onderzoek van Ackerman en collega's liet juist zien dat mannen dat vaker als eerste doen. Verwachtingen over wie de eerste stap zet, kloppen dus niet altijd. Over die woorden in een relatie gaat voor het eerst ‘ik hou van je’ zeggen.
Alle artikelen over verliefd zijn staan in het overzicht verliefd.
Bronnen
- Vorauer, J.D. & Ratner, R.K. (1996). Who's going to make the first move? Pluralistic ignorance as an impediment to relationship formation. Journal of Social and Personal Relationships, 13(4), 483–506. doi.org/10.1177/0265407596134001
- Boothby, E.J., Cooney, G., Sandstrom, G.M. & Clark, M.S. (2018). The liking gap in conversations: Do people like us more than we think? Psychological Science, 29(11), 1742–1756. repository.essex.ac.uk/23025
- Joel, S., Teper, R. & MacDonald, G. (2014). People overestimate their willingness to reject potential romantic partners by overlooking their concern for other people. Psychological Science, 25(12), 2233–2240. doi.org/10.1177/0956797614552828
- Ackerman, J.M., Griskevicius, V. & Li, N.P. (2011). Let's get serious: Communicating commitment in romantic relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 100(6), 1079–1094. doi.org/10.1037/a0022412
Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.