Groene vlaggen bij daten

Een groene vlag is het tegenovergestelde van een rode vlag: gedrag dat wijst op een gezond contact. Onderzoek onder duizenden stellen laat zien dat vooral het gevoel dat de partner betrokken is, waardering, seksuele tevredenheid, het idee dat de partner tevreden is, en weinig conflict samengaan met een goede relatie. Bij nieuwe contacten speelt ook ‘responsiviteit’ een rol: het gevoel dat de ander echt luistert en begrijpt. Tegelijk blijkt uit onderzoek dat vooraf moeilijk te voorspellen is wie bij wie past. Een groene vlag is dus een aanwijzing, geen garantie.

Wat is een groene vlag?

De term is afgeleid van ‘red flag’, Engels voor waarschuwingsteken. Waar een rode vlag wijst op gedrag dat ongezond of onveilig kan zijn, wijst een groene vlag op gedrag dat past bij een gezonde relatie. Het is geen wetenschappelijke term. Wat mensen een groene vlag noemen, verschilt dan ook per persoon. Hieronder staat wat onderzoek en organisaties beschrijven over kenmerken van goede relaties. Waarschuwingssignalen staan in rode vlaggen bij daten.

Wat onderzoek ziet bij goede relaties

In 2020 bundelden tientallen onderzoekers de gegevens van 43 langlopende onderzoeken onder stellen, uit 29 onderzoeksgroepen. Met een computermodel zochten ze naar wat het best samenhing met de kwaliteit van de relatie, zoals mensen die zelf beoordeelden. De vijf sterkste factoren in de relatie zelf waren:

  • het gevoel dat de partner betrokken is bij de relatie;
  • waardering voor de partner;
  • tevredenheid over het seksleven;
  • het idee dat de partner tevreden is over de relatie;
  • de hoeveelheid conflict.

Bij persoonlijke kenmerken waren dat tevredenheid met het leven, negatieve gevoelens, depressie en een angstige of vermijdende hechtingsstijl. Opvallend was dat vooral telde hoe iemand de relatie zelf ervoer. Wat de partner zelf invulde, voegde daar niets aan toe. En of een relatie in de loop van de tijd beter of slechter werd, konden de onderzoekers met geen enkele combinatie van vragen goed voorspellen. Over waardering gaat waardering tonen.

Responsiviteit: je gehoord voelen

Psychologen gebruiken het woord ‘responsiviteit’ voor het gevoel dat de ander begrijpt wat je zegt, je waardeert en je steunt. Dat blijkt ook bij eerste ontmoetingen belangrijk.

In onderzoek van Harry Reis en collega's vonden onbekenden elkaar aantrekkelijker naarmate ze langer met elkaar praatten. Een van de verklaringen was dat ze de ander als responsiever zagen. Gurit Birnbaum en Harry Reis lieten deelnemers met een onbekende praten over iets naars wat ze hadden meegemaakt. Wie de ander als responsief ervoer, had meer seksuele interesse in die persoon. Dat gold vooral voor mensen die niet vermijdend gehecht waren.

Ook hoe iemand reageert op goed nieuws, zegt iets. Shelly Gable en collega's vonden dat het delen van iets positiefs samenging met meer positieve gevoelens. Dat effect was sterker als de ander actief en enthousiast reageerde, en niet passief of afwijzend. In relaties waarin de partner meestal zo reageerde, waren mensen tevredener en voelden ze zich dichter bij elkaar. Karen Huang en collega's vonden bovendien dat mensen die meer vragen stelden in kennismakingsgesprekken, vooral vervolgvragen, leuker werden gevonden. De ander zag hen als responsiever. Bij speeddates kregen mensen die meer vervolgvragen stelden vaker een ja voor een tweede date. Meer over het gesprek staat in de eerste date.

Wat Sense.info noemt

Sense.info, de Nederlandse informatiesite over seks en relaties voor jongeren, beschrijft wat volgens de site bij een goede relatie hoort. Daaronder vallen: lief zijn voor elkaar en goed naar elkaar luisteren, elkaar complimenten geven, je mening geven en elkaars mening respecteren, ‘nee’ zeggen als je iets niet wilt, rekening houden met de gevoelens van de ander, samen leuke dingen doen, en een eigen leven houden met eigen vrienden.

Over consent schrijft Sense.info dat het om steeds afstemmen gaat: checken of het voor beiden fijn is, met en zonder woorden, en een ‘nee’ altijd respecteren. Sense.info noemt het juist een probleem als een partner zo bezitterig is dat iemand zich beperkt voelt in zijn of haar vrijheid. Een eigen leven kunnen houden is daarmee het spiegelbeeld van een van de bekendste rode vlaggen: iemand weghouden bij vrienden en familie.

Kun je het vooraf zien?

Minder goed dan mensen denken. Samantha Joel, Paul Eastwick en Eli Finkel lieten deelnemers aan speeddate-avonden vooraf meer dan honderd vragenlijsten invullen over hun eigenschappen en voorkeuren. Daarna hadden ze dates van vier minuten. Met al die gegevens kon het model niet voorspellen wie wie specifiek leuk zou vinden. Volgens de onderzoekers is moeilijk te voorspellen of twee mensen bij elkaar passen voordat ze elkaar ontmoeten.

Een overzichtsstudie van Eastwick en collega's laat iets vergelijkbaars zien. Mannen en vrouwen verschillen in hoeveel uiterlijk en inkomen meetellen als ze een bedachte partner beoordelen. Maar in onderzoek naar echte ontmoetingen en relaties wogen uiterlijk en inkomensvooruitzichten voor mannen en vrouwen ongeveer even zwaar. Uiterlijk telde daarbij duidelijk meer dan inkomen.

Een groene vlag is geen garantie

Veel aandacht en complimenten voelen aan het begin als een goed teken. Het ministerie van Justitie en Veiligheid wijst er wel op dat overdreven veel aandacht in het begin ook een manier kan zijn om iemand snel aan zich te binden. Dat heet love bombing. Het verschil zit vaak in wat er daarna gebeurt: of er ruimte blijft voor een eigen leven en voor een ‘nee’.

Ook wegen positieve en negatieve signalen niet even zwaar. Peter Jonason en collega's vonden dat mensen een negatieve eigenschap zwaarder lieten meetellen dan een vergelijkbare positieve eigenschap. Wie een hoger zelfbeeld had of minder eenzaam was, stond in hun experimenten juist meer open voor partners met positieve eigenschappen.

Meer over wat een relatie gezond maakt, staat in een gezonde relatie. Wie de eigen relatie wil bekijken aan de hand van vragen, kan de relatie-check gebruiken. Alle artikelen over daten staan in het overzicht daten.

Bronnen

  1. Joel, S., Eastwick, P.W., Allison, C.J. e.a. (2020). Machine learning uncovers the most robust self-report predictors of relationship quality across 43 longitudinal couples studies. PNAS, 117(32), 19061–19071. doi.org/10.1073/pnas.1917036117
  2. Reis, H.T., Maniaci, M.R., Caprariello, P.A., Eastwick, P.W. & Finkel, E.J. (2011). Familiarity does indeed promote attraction in live interaction. Journal of Personality and Social Psychology, 101(3), 557–570. doi.org/10.1037/a0022885
  3. Birnbaum, G.E. & Reis, H.T. (2012). When does responsiveness pique sexual interest? Attachment and sexual desire in initial acquaintanceships. Personality and Social Psychology Bulletin, 38(7), 946–958. doi.org/10.1177/0146167212441028
  4. Gable, S.L., Reis, H.T., Impett, E.A. & Asher, E.R. (2004). What do you do when things go right? The intrapersonal and interpersonal benefits of sharing positive events. Journal of Personality and Social Psychology, 87(2), 228–245. doi.org/10.1037/0022-3514.87.2.228
  5. Huang, K., Yeomans, M., Brooks, A.W., Minson, J. & Gino, F. (2017). It doesn’t hurt to ask: Question-asking increases liking. Journal of Personality and Social Psychology, 113(3), 430–452. doi.org/10.1037/pspi0000097
  6. Sense.info. 10 tips voor een goede relatie. sense.info
  7. Sense.info. Consent. sense.info
  8. Sense.info. Problemen in je relatie. sense.info
  9. Joel, S., Eastwick, P.W. & Finkel, E.J. (2017). Is romantic desire predictable? Machine learning applied to initial romantic attraction. Psychological Science, 28(10), 1478–1489. doi.org/10.1177/0956797617714580
  10. Eastwick, P.W., Luchies, L.B., Finkel, E.J. & Hunt, L.L. (2014). The predictive validity of ideal partner preferences: A review and meta-analysis. Psychological Bulletin, 140(3), 623–665. doi.org/10.1037/a0032432
  11. Ministerie van Justitie en Veiligheid (27 augustus 2026). Stop femicide: wat kunnen omstanders doen bij huiselijk geweld? rijksoverheid.nl
  12. Jonason, P.K., Garcia, J.R., Webster, G.D., Li, N.P. & Fisher, H.E. (2015). Relationship dealbreakers: Traits people avoid in potential mates. Personality and Social Psychology Bulletin, 41(12), 1697–1711. doi.org/10.1177/0146167215609064
  13. Jonason, P.K., White, K.P., Lowder, A.H. & Al-Shawaf, L. (2022). To see or not to see (again): Dealbreakers and dealmakers in relation to social inclusion. Frontiers in Psychology, 13, 1019272. doi.org/10.3389/fpsyg.2022.1019272

Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.

Verder lezen