De koperen bruiloft: 12,5 jaar getrouwd

De koperen bruiloft is het jubileum van 12,5 jaar getrouwd zijn. Het is het eerste jubileum met een naam die vrijwel iedereen kent, samen met de zilveren bruiloft na 25 jaar en de gouden bruiloft na 50 jaar. In 2025 konden in Nederland ruim 56 duizend echtparen hun koperen bruiloft vieren, volgens cijfers van het CBS.

Waar komt de naam vandaan?

De naam is afgeleid van de gouden bruiloft. Volgens taalkundige Hans Beelen in het tijdschrift Onze Taal was de ‘gulden bruiloft’ het eerste jubileum met een metaalnaam. Het Woordenboek der Nederlandsche Taal beschrijft dat de gouden bruiloft ‘min of meer in scherts’ het voorbeeld werd voor de zilveren, de koperen en de diamanten bruiloft. In een stuk uit dat woordenboek dat in 1901 verscheen, worden de gouden, zilveren en koperen bruiloft al samen genoemd.

Waarom het juist koper werd, staat niet in deze bronnen. Beelen noemt wel een betekenis die vaak aan koper wordt gegeven: het huwelijk moet af en toe worden opgepoetst, net als koper. Dat is een uitleg die later aan het metaal is gekoppeld, geen verklaring voor het ontstaan van de naam.

In het Duits heet een huwelijk van 12,5 jaar volgens Beelen een Petersilienhochzeit, een ‘peterseliebruiloft’.

Zijn de lijsten het eens?

Voor 12,5 jaar wel. In het overzicht dat Beelen in 2004 maakte uit etiquetteboekjes en naslagwerken, staat bij 12,5 jaar alleen koper. Wel staat koper in sommige lijsten ook bij 7 jaar, naast brons, nikkel en wol. Wie ‘koperen bruiloft’ zegt, bedoelt in Nederland vrijwel altijd 12,5 jaar. Ook het CBS gebruikt die naam voor 12,5 jaar huwelijk. Een overzicht van alle namen per jaar staat op de pagina huwelijksjubilea.

Wanneer valt de koperen bruiloft precies?

Omdat het om een half jaar gaat, valt de koperen bruiloft niet op de trouwdag zelf, maar zes maanden later. Wie op 10 maart 2014 trouwde, is op 10 september 2026 12,5 jaar getrouwd. De jubileumcalculator op deze site telt daarvoor 12 jaar en 6 maanden op bij de trouwdatum. Bestaat die dag niet in de nieuwe maand, dan neemt de calculator de laatste dag van die maand. Trouwde een paar op 31 augustus, dan valt de koperen bruiloft op 28 februari, of op 29 februari in een schrikkeljaar. Dezelfde calculator rekent ook de data van de latere jubilea uit.

Dezelfde rekensom geldt voor een geregistreerd partnerschap. Ook partners die geen huwelijk sloten maar een partnerschap lieten registreren, kunnen 12,5 jaar na die datum een jubileum vieren. Over die vorm gaat geregistreerd partnerschap.

Hoeveel paren bereiken de koperen bruiloft?

Het CBS telt elk jaar op 1 januari hoeveel huwelijken er bestaan en hoe lang ze al duren. Op 1 januari 2026 waren er 56.122 huwelijken van 12,5 jaar. Dat zijn de paren die in de loop van 2025 hun koperen bruiloft konden vieren. Daarnaast waren er 5.453 geregistreerde partnerschappen van 12,5 jaar. Dat aantal is in tien jaar ruim verdubbeld: op 1 januari 2016 waren het er 2.197. Het geregistreerd partnerschap bestaat in Nederland sinds 1998.

Het aantal koperen bruiloften is lager dan twintig jaar geleden. Op 1 januari 2004 telde het CBS nog 76.725 huwelijken van 12,5 jaar, het hoogste aantal sinds de cijfers in 1998 beginnen. In 2021 waren het er 59.511. Volgens het CBS komt de daling doordat er minder werd getrouwd en meer werd gescheiden. In 2012 werden in Nederland 70.315 huwelijken gesloten, in 2013 nog 64.549. In het topjaar 1970 waren het er 123.631.

Het CBS rekent vanaf het jaar waarin het huwelijk of het partnerschap begon. Jaren van samenwonen vóór het huwelijk tellen in deze cijfers niet mee.

Gewoonten en felicitaties

Voor de koperen bruiloft bestaan geen officiële felicitaties. In de regelingen van bijvoorbeeld Alkmaar en Reusel-De Mierden begint de aandacht van de gemeente pas bij 50 jaar huwelijk. Felicitatiebrieven van de Koning en de Commissaris van de Koning zijn er vanaf 60 jaar.

Hoe paren het jubileum vieren, verschilt. Een vaste traditie die alleen bij 12,5 jaar hoort, beschrijven de geraadpleegde bronnen niet. Sommige lijsten met cadeau-ideeën koppelen koperen voorwerpen aan dit jubileum. Volgens Beelen zijn zulke lijsten deels ontstaan doordat juweliers en bloemisten bij elk huwelijksjaar een eigen cadeau voorstelden. Over manieren waarop paren een jubileum vieren, gaat een jubileum vieren. Wat er gewoonlijk in een felicitatiekaart staat, lees je bij een jubileumkaart schrijven. Alle onderwerpen over trouwen staan in het overzicht trouwen.

Bronnen

  1. Beelen, H. (2004). ‘Gefeliciteerd met uw plutonium bruiloft’. Benamingen voor huwelijksverjaardagen. Onze Taal, 73, 88–89. dbnl.org
  2. Molenaar, A.M. (1901). Bloemlezing uit het Woordenboek der Nederlandsche Taal. Derde deel, elfde aflevering. Noord en Zuid, 24. dbnl.org
  3. CBS (17 juli 2026). Bestaande huwelijken en partnerschappen; relatieduur, 1 januari. StatLine. cbs.nl
  4. CBS (15 juli 2026). Huwen en partnerschapsregistraties; kerncijfers. StatLine. cbs.nl
  5. CBS (2021). Hoeveel diamanten bruidsparen zijn er? Nederland in cijfers 2021. longreads.cbs.nl
  6. Gemeente Reusel-De Mierden. 100-jarigen en jubilerende echtparen. reuseldemierden.nl
  7. Gemeente Alkmaar. Jubileum huwelijk of verjaardag. alkmaar.nl

Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.

Verder lezen