Conflict met je schoonfamilie
Spanningen met schoonfamilie kunnen een relatie op lange termijn raken. Een onderzoek onder stellen die gemiddeld al bijna twintig jaar getrouwd waren, liet zien dat onenigheid met schoonouders later samenging met minder tevredenheid, minder stabiliteit en minder toewijding in het huwelijk. Ander onderzoek laat zien dat gemengde gevoelens tegenover schoonouders vaker voorkomen dan tegenover de eigen ouders. Dit artikel beschrijft wat daarover bekend is en welke vormen van hulp er zijn.
Een relatie met drie kanten
Bij een conflict met schoonfamilie zijn meestal drie partijen betrokken: jij, je partner en de familie van je partner. Je partner staat daarbij vaak tussen twee mensen of groepen in die hij of zij allebei belangrijk vindt. Dat maakt zo'n conflict anders dan een ruzie tussen twee mensen. Ook als het conflict niet over de relatie zelf gaat, kan het tussen partners gaan spelen.
Over de band met schoonfamilie in het algemeen, ook als die goed is, gaat schoonfamilie. Dit artikel gaat over de situaties waarin het schuurt.
Gemengde gevoelens zijn gewoon
Familiebanden zijn zelden alleen goed of alleen slecht. Onderzoekers spreken van ambivalentie: positieve en negatieve gevoelens tegelijk. Andrea Willson, Kim Shuey en Glen Elder onderzochten dat in de relaties van volwassen kinderen met hun ouders en schoonouders.
Ambivalentie kwam vaker voor tegenover schoonouders dan tegenover de eigen ouders. Ook was er meer ambivalentie tussen vrouwen onderling, zoals tussen dochter en moeder of tussen schoondochter en schoonmoeder. Verder was er meer ambivalentie bij dochters die hulp gaven, bij mensen met een slechte gezondheid en bij mensen van wie de band met de ouders vroeger slecht was. Volgens de onderzoekers ontstaan die gemengde gevoelens binnen verhoudingen die worden gevormd door familiebanden en door verwachtingen over mannen en vrouwen.
Hoe conflict met schoonfamilie het huwelijk raakt
Chalandra Bryant, Rand Conger en Jennifer Meehan volgden stellen die gemiddeld al bijna twintig jaar getrouwd waren. Ze wilden weten of onenigheid met schoonouders later invloed had op het huwelijk, of dat het juist andersom werkte.
Bij vrouwen voorspelde onenigheid met de schoonmoeder en met de schoonvader dat zij hun huwelijk later minder goed vonden. Bij mannen was het beeld iets anders, vooral bij onenigheid met de schoonvader. Het omgekeerde verband, een goed huwelijk dat leidt tot minder onenigheid met schoonfamilie, vonden de onderzoekers alleen bij mannen. Ook keken ze naar de partner: onenigheid van de een met de schoonfamilie kon doorwerken in hoe de ander het huwelijk beoordeelde.
De onderzoekers noemen dit een van de eerste onderzoeken die over langere tijd laten zien dat conflicten in de bredere familie de stabiliteit, tevredenheid en toewijding in een huwelijk kunnen aantasten, ook in lange huwelijken.
Verwachtingen van tevoren tellen mee
Karen Fingerman en collega's interviewden 60 mannen en vrouwen die gingen trouwen, en hun moeders. Ze deden dat voor de bruiloft en 6 tot 8 maanden erna. Zo konden ze zien hoe de band tussen schoonmoeder en schoonkind zich ontwikkelde.
Als schoonmoeder en schoonkind al voor de bruiloft los van de partner contact met elkaar hadden en positieve gevoelens over elkaar, was de band na de bruiloft sterker. Negatieve verwachtingen die mensen voor de bruiloft uitspraken, voorspelden juist meer negatieve kanten in de relatie daarna. Bij mannen, vrouwen en schoonmoeders zagen de onderzoekers hetzelfde patroon. Over de eerste ontmoetingen met de familie van een partner gaat kennismaken met de ouders.
Waar conflicten over kunnen gaan
Conflicten met schoonfamilie kunnen over veel onderwerpen gaan: hoe vaak je elkaar ziet, bemoeienis met de opvoeding van kinderen, verdeling van feestdagen, geld, zorg voor een ouder die hulp nodig heeft, of verschillen in cultuur of geloof. Uit het onderzoek van Willson en collega's blijkt dat bij dochters die hulp gaven meer gemengde gevoelens voorkwamen.
Vaak gaat het conflict tussen partners dan niet alleen over de schoonfamilie zelf, maar ook over de vraag wie de ander steunt. Zo kan het een terugkerend onderwerp worden. Daarover gaat steeds dezelfde ruzie.
Vormen van hulp
Stellen en families gaan op verschillende manieren met zulke conflicten om. Sommigen praten het samen uit, anderen beperken het contact of maken afspraken over bezoek en feestdagen.
Systeemtherapie
Systeemtherapie, ook wel relatie- en gezinstherapie, betrekt volgens de Nederlandse Vereniging voor Relatie- en Gezinstherapie (NVRG) belangrijke naasten bij de therapie. Dat kunnen de partner zijn, maar ook ouders, broers of zussen. De aandacht gaat naar de patronen tussen mensen. Volgens de NVRG wordt ook rekening gehouden met belangrijke mensen die niet aanwezig zijn. Meer over deze vorm van hulp staat bij relatietherapie.
Mediation
Bij mediation helpt een onafhankelijke mediator partijen om samen tot afspraken te komen. Volgens de Mediatorsfederatie Nederland (MfN) lenen in principe alle soorten conflicten zich daarvoor, ook familieconflicten. Mediation is altijd vrijwillig: alle partijen moeten eraan willen meewerken. Hoe dat verloopt en wat het kost, staat bij mediation.
Als contact met familie gepaard gaat met bedreiging, vernedering of geweld, is Veilig Thuis gratis en dag en nacht bereikbaar op 0800-2000. Bij direct gevaar: 112. Bij psychische klachten door een langdurig conflict kun je terecht bij je huisarts. Meer over moeilijke periodes staat in het overzicht relatieproblemen.
Bronnen
- Bryant, C.M., Conger, R.D. & Meehan, J.M. (2001). The influence of in-laws on change in marital success. Journal of Marriage and Family, 63(3), 614–626. doi.org/10.1111/j.1741-3737.2001.00614.x
- Willson, A.E., Shuey, K.M. & Elder, G.H. (2003). Ambivalence in the relationship of adult children to aging parents and in-laws. Journal of Marriage and Family, 65(4), 1055–1072. doi.org/10.1111/j.1741-3737.2003.01055.x
- Fingerman, K.L., Gilligan, M., VanderDrift, L. & Pitzer, L. (2012). In-law relationships before and after marriage: Husbands, wives, and their mothers-in-law. Research in Human Development, 9(2), 106–125. doi.org/10.1080/15427609.2012.680843
- NVRG. Wat is systeemtherapie. nvrg.nl
- MfN-register. Is mediation geschikt voor mij? mfnregister.nl
- MfN-register. Wat is mediation? mfnregister.nl
- Veilig Thuis. Dwingende controle verwoest levens. veiligthuis.nl
Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.